مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و واقعیت‌درمانی بر پرخاشگری در نوجوانان دختر

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.

2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی تربیتی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.

doi
10.22123/chj.2022.297701.1762
چکیده

مقدمه: دوره نوجوانی با تحولات جسمی، عاطفی، روانی و اجتماعی بسیاری همراه است و رفتارهای پرخاشگرانه نیز با بروز این تحولات افزایش می­یابند. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و واقعیت­درمانی بر پرخاشگری در نوجوانان دختر صورت گرفت. مواد و روش ­­ها: پژوهش حاضر، نیمه­آزمایشی و از نوع پیش­آزمون _ پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری، دختران 15 تا 17 ساله شهر ساری بودند که در سال تحصیلی 1399-1398 در مقطع متوسطه دوم تحصیل می­کردند. با روش نمونه­گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای، 60 دانش­آموز انتخاب، و به طور تصادفی به 3 گروه مساوی تقسیم شدند. 8 جلسه واقعیت­درمانی و 8 جلسه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد 60 دقیقه­ای برای گروه­های آزمایش برگزار گردید. گروه کنترل مداخله­ای دریافت نکرد. ابزار پژوهش شامل پرسش­نامه پرخاشگری بود که توسط شرکت­کنندگان در مراحل پیش­آزمون و پس­آزمون تکمیل شد. از تحلیل کوواریانس چندمتغیره برای تجزیه و تحلیل داده­ها استفاده شد. یافته ­ها: میانگین و انحراف معیار نمره پرخاشگری گروه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، واقعیت­درمانی و کنترل در پیش­آزمون به ترتیب ۱۷/۸±۸۷/۷۱، ۲۶/۸±۶۴/۷۱ و ۰۹/۸±۵۳/۷۱ و در پس­آزمون 18/7±۲۳/۵۶، 24/7±۱۸/۶۰ و 72/8±۳۳/۷۱ بود. نمره پرخاشگری دو گروه آزمایش در پس­آزمون نسبت به پیش­آزمون کاهش معنی­دار داشت (001/0>p) اما این تغییرات در گروه کنترل معنی­دار نبود.  نتیجه­ گیری: طبق نتایج، درمان­های مبتنی بر پذیرش و تعهد و واقعیت­درمانی مداخلاتی مؤثر در بهبود شدت پرخاشگری در نوجوانان هستند.