مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و واقعیتدرمانی بر پرخاشگری در نوجوانان دختر
نویسندگان
1 استادیار، گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
3 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی تربیتی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
doi
10.22123/chj.2022.297701.1762چکیده
مقدمه: دوره نوجوانی با تحولات جسمی، عاطفی، روانی و اجتماعی بسیاری همراه است و رفتارهای پرخاشگرانه نیز با بروز این تحولات افزایش مییابند. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و واقعیتدرمانی بر پرخاشگری در نوجوانان دختر صورت گرفت. مواد و روش ها: پژوهش حاضر، نیمهآزمایشی و از نوع پیشآزمون _ پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری، دختران 15 تا 17 ساله شهر ساری بودند که در سال تحصیلی 1399-1398 در مقطع متوسطه دوم تحصیل میکردند. با روش نمونهگیری تصادفی خوشهای چند مرحلهای، 60 دانشآموز انتخاب، و به طور تصادفی به 3 گروه مساوی تقسیم شدند. 8 جلسه واقعیتدرمانی و 8 جلسه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد 60 دقیقهای برای گروههای آزمایش برگزار گردید. گروه کنترل مداخلهای دریافت نکرد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه پرخاشگری بود که توسط شرکتکنندگان در مراحل پیشآزمون و پسآزمون تکمیل شد. از تحلیل کوواریانس چندمتغیره برای تجزیه و تحلیل دادهها استفاده شد. یافته ها: میانگین و انحراف معیار نمره پرخاشگری گروه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، واقعیتدرمانی و کنترل در پیشآزمون به ترتیب ۱۷/۸±۸۷/۷۱، ۲۶/۸±۶۴/۷۱ و ۰۹/۸±۵۳/۷۱ و در پسآزمون 18/7±۲۳/۵۶، 24/7±۱۸/۶۰ و 72/8±۳۳/۷۱ بود. نمره پرخاشگری دو گروه آزمایش در پسآزمون نسبت به پیشآزمون کاهش معنیدار داشت (001/0>p) اما این تغییرات در گروه کنترل معنیدار نبود. نتیجه گیری: طبق نتایج، درمانهای مبتنی بر پذیرش و تعهد و واقعیتدرمانی مداخلاتی مؤثر در بهبود شدت پرخاشگری در نوجوانان هستند.