فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به­منظور بررسی روابط بین صفات مؤثر بر عملکرد دانه و نیز تعیین روابط علت و معلولی بین آن­ها، تعداد 137 لاین نوترکیب یک جمعیت F6 برنج در قالب طرح آگمنت به­همراه چهار رقم شاهد (طارمی دیلمانی، هاشمی، صالح و علی کاظمی) در قالب یک طرح بلوکی با چهار بلوک برای نه صفت مهم زراعی طی دو سال زراعی 1394 و  1395 ارزیابی شدند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس (برای هر سال به‌طور جداگانه) اختلاف معنی­دار بین لاین­های مورد بررسی از نظر کلیه صفات مورد ارزیابی را نشان داد. اختلاف بین ارقام شاهد نیز برای کلیه صفات به­جز طول و عرض برگ معنی­دار بود. محاسبه ضرایب همبستگی ساده بین صفات برای هر سال به‌طور جداگانه نشان داد که صفات وزن صد دانه، تعداد پنجه بارور، تعداد دانه پر در خوشه، طول خوشه، طول برگ و عرض برگ همبستگی مثبتی را با عملکرد دانه داشتند. تجزیه رگرسیون گام به گام عملکرد دانه برای داده­های هر سال نیز نشان داد که در سال اول، دو صفت وزن صد دانه و تعداد دانه پر در خوشه و در سال دوم، سه صفت وزن صد دانه، تعداد دانه پر در خوشه و طول خوشه به­ترتیب وارد مدل رگرسیون شدند که 62 درصد و 73 درصد از تغییرات عملکرد دانه را به­ترتیب برای سال اول و دوم توجیه کردند. نتایج تجزیه علیت عملکرد دانه (برای هر سال و مجموع دو سال) نشان داد که بعد از صفت وزن صد دانه (926/0)، صفات تعداد پنجه در بوته (739/0) و تعداد دانه پر در خوشه (682/0) بیش­ترین اثر مستقیم مثبت را بر عملکرد دانه داشتند و می­توانند به­عنوان شاخص­های انتخاب جهت بهبود عملکرد دانه در برنج در نظر گرفته شوند. همچنین بر اساس این صفات، به­ترتیب لاین‌های 9، 132، 133، 24، 52، 83، 5، 40، 78 و 19 به‌عنوان لاین‌های پرمحصول انتخاب شدند و از این­رو این لاین­ها می‌توانند به‌عنوان لاین‌های پرمحصول و نوید‌بخش جهت مطالعات آتی به‌نژادی مورد استفاده قرار گیرند.