بررسی تطبیقی اصل تعداد محدود در حقوق مالکیت فکری
نویسندگان
1 دانشیار حقوق عمومی و بینالملل، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
doi
10.22059/jcl.2022.335657.634288چکیده
در مالکیت بر اموال فیزیکی علاقههای حقوقی که اشخاص میتوانند نسبت به اموال داشته باشند و نیز روشهای انتقال آن، تعداد محدود و قالبهای مشخصی دارد. این موضوع که از آن با عنوان اصل تعداد محدود (Numerus clausus principle) یاد میشود در هر دو نظام حقوقی نوشته و کامنلا پذیرفتهشده است. در حقوق ایران نیز بدون اینکه اصلی تحت این عنوان تصریح شده باشد، ماهیت آن مورد پذیرش قرار گرفته است. با توجه به اینکه در دهههای اخیر مالکیتگرایی در حقوق مالکیت فکری تحولی چشمگیر داشته، پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که آیا در این حوزه نیز مانند مالکیت بر اموال فیزیکی، اصل تعداد محدود اعمال میشود یا خیر؟ بهمنظور پاسخ به این پرسش، اصل تعداد محدود و مبانی توجیهی آن، ضرورت و نحوۀ اعمال آن در حوزۀ حقوق مالکیت فکری با روشی توصیفی- تحلیلی بر اساس مطالعات کتابخانهای بررسی گردید و این نتیجه بهدست آمد که اصل یادشده بهطور یکنواخت در حوزۀ حقوق مالکیت فکری اعمال نمیشود و استانداردسازی علاقههای حقوق مالکیت فکری تا نقطهای مفید خواهد بود که بین هزینههای ناشی از محدود کردن مالکان اموال فکری در ایجاد علاقههای مالکیتی جدید و منافع ناشی از اعمال اصل تعداد محدود تعادل برقرار باشد.