اثربخشی آموزش ارتقای سبک زندگی سالم به شیوه شناختی-رفتاری بر خودکارآمدی و بهزیستی روان‌شناختی مبتلایان به سرطان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی سلامت، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران.

2 دانشیار، اندوکرینولوژیست، گروه پیوند و مدیریت بیماری، ستاد معاونت درمان وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه سنجش و اندازه گیری، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

4 استاد گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22123/chj.2022.266872.1650
چکیده

مقدمه: سرطان به عنوان یک بیماری مزمن و ناتوان­کننده، دارای تبعات بسیاری است و بهبود سبک زندگی می­تواند سلامتی فرد بیمار را تحت تأثیر قرار ­دهد. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش ارتقای سبک زندگی سالم به شیوه شناختی-رفتاری بر خود کارآمدی و بهزیستی روان­شناختی مبتلایان به سرطان انجام شد. مواد روش­ ها: طرح پژوهش حاضر نیمه­آزمایشی با پیش­آزمون – پس­آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه بیماران مبتلا به سرطان مراجعه­کننده به بیمارستان شهید فیاض بخش تهران در سال 1398 بود. تعداد 30 نفر به طور هدفمند انتخاب شدند و به طور تصادفی به دو گروه مساوی آزمایش و کنترل اختصاص یافتند. گروه آزمایش تحت 8 جلسه 90 دقیقه­ای آموزش ارتقای سبک زندگی سالم به شیوه شناختی-رفتاری قرار گرفت. برای گروه کنترل مداخله­ای صورت نگرفت. ابزار جمع­آوری داده­ها عبارت بود از مقیاس خودکارآمدی عمومی و پرسش­نامه بهزیستی روان­شناختی که به صورت خودگزارشی تکمیل گردید. داده­ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره آنالیز شد. یافته­ ها: نتایج نشان داد آموزش ارتقای سبک زندگی سالم به شیوه شناختی-رفتاری به طور معنی­داری موجب افزایش نمرات پس­آزمون خودکارآمدی و بهزیستی روان­شناختی در مبتلایان به سرطان شده است (001/0>p). نتیجه­ گیری: طبق نتایج، آموزش ارتقای سبک زندگی سالم به شیوه شناختی-رفتاری می­تواند بر خودکارآمدی و بهزیستی روان­شناختی مبتلایان به سرطان مؤثر باشد. بنابراین، در حیطه سلامت مربوط به مبتلایان به سرطان می­توان مداخلات مبتنی بر ارتقای سبک زندگی سالم را به منظور ارتقای سلامت روان این بیماران استفاده نمود.