فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در اکثر نظام‌های حقوقی دنیا، تنظیم وصیت‌نامه مستلزم رعایت پاره‌ای تشریفات است. این تشریفات که به‌طور سنتی ناظر به وصیت‌نامه‌های کاغذی است، سبب پیدایش وصیت‌نامه‌های رسمی، خودنوشت و سرّی در حقوق ایران و وصیت‌نامه‌های رسمی، خودنوشت و محضری در حقوق امریکا شده است. پرسش مهمی که با پیشرفت فناوری و گسترش ارتباطات الکترونیکی مطرح می‌شود، این است که اگر موصی بخواهد در فضای الکترونیکی وصیت‌نامه‌ای تنظیم کند، تشریفات سنتی چه جایگاهی در آن خواهد داشت؟ به دیگر بیان، آیا در تنظیم وصیت‌ الکترونیکی از تشریفات سنتی تبعیت می‌شود یا از آن عدول می‌گردد؟ در این مقاله، با روش کتابخانه‌ای، پاسخ این پرسش ارائه می‌شود. در این راستا، ضمن مرور تشریفات سنتی تنظیم وصیت‌نامه، این فرضیه اثبات می‌گردد که در حقوق ایران، تنظیم وصیت‌نامۀ الکترونیکی تابع تشریفات سنتی است؛ تشریفاتی که به دلیل برخی کمبود‌ها در عرصۀ تقنین، مانع از تنظیم الکترونیکی وصیت‌نامه‌های رسمی و سرّی شده است. اما در حقوق امریکا مسئله، اختلافی است: از یک سو، پرونده‌های مشهور کاسترو و هورتون در رویۀ قضایی و قانون متحدالشکل وصایای الکترونیکی، دلالت بر تبعیت وصایای الکترونیکی از تشریفات سنتی دارند و از سوی دیگر، قانون وصایای نوادا پس از عدول از تشریفات سنتی، تشریفات جدیدی را برای تنظیم وصیت‌ الکترونیکی وضع نموده است.