فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: نوجوانی دوره­ای است که به دلیل تحولات جسمانی و روانی و اجتماعی، شیوع رفتارهای خودجرحی و پرخاشگری در آن افزایش می­یابد. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد مداخله­­ای است که ممکن است در این افراد مؤثر باشد. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر پرخاشگری و انعطاف­پذیری شناختی دانش­آموزان دختر با رفتار خودجرحی مقطع دبیرستان شهر شیراز انجام شد. مواد و روش‌ها: این تحقیق از نوع نیمه­آزمایشی، با پیش‌آزمون، پس‌آزمون، پیگیری همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری، شامل کلیه دختران نوجوان 18-14 ساله بود که به کلینیک مشاوره آموزش و پرورش شهر شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ ارجاع داده شده بودند. با روش نمونه­گیری هدفمند، ۳۰ نفر انتخاب شدند و در دو گروه مساوی آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش، پرسش­نامه­های پرخاشگری و انعطاف­پذیری شناختی بودند که در مراحل پیش­آزمون، پس­آزمون و پیگیری دو ماهه تکمیل شدند. در گروه آزمایش، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد اجرا شد. گروه شاهد، درمانی دریافت. نکرد. از آزمون تحلیل واریانس مکرر برای آنالیز داده­ها استفاده شد. یافته ­ها: آزمون منبع اثر زمان، آزمون منبع اثر گروه و آزمون، منبع اثرهای تعامل زمان و گروه در نمرات پرخاشگری و انعطاف­پذیری معنی­دار بود (001/0>p). در گروه آزمایش در مرحله پس­آزمون نسبت به پیش­آزمون، نمرات پرخاشگری کاهش و انعطاف­پذیری افزایش داشت. نتیجه­ گیری: درمان پذیرش و تعهد در کاهش پرخاشگری و افزایش انعطاف­پذیری دانش­آموزان دختر با رفتار خودجرحی مؤثر بود. بنابراین، در زمینه تلاش برای کاهش آسیب­های روان‌شناختی در دانش­آموزان دختر می­توان از درمان پذیرش و تعهد استفاده برد.