فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رشد اقتصادی پایدار از مهم‌ترین دغدغه‌های کشورهای در حال توسعه و به‌ویژه کشورهایی است که اقتصاد آنها به منابع انرژی تجدیدناپذیر وابسته است. از این‌رو، شناخت عوامل مؤثر بر رشد، با توجه به ملاحظات زیست‏‌محیطی و انرژی، اهمیتی دوچندان می‌یابد. در پژوهش حاضر، با هدف بررسی تأثیر مصرف انرژی‌های تجدیدپذیر و شاخص‌های آلودگی محیط زیست بر رشد اقتصادی کشورهای عضو اوپک در دوره‌ زمانی 1990 تا 2020، از رویکردهای اقتصادسنجی پیشرفته شامل حداقل مربعات کاملاً اصلاح‌شده (FMOLS) و حداقل مربعات پویا (DOLS) بهره گرفته شد تا تحلیلی دقیق‏‌تر از رابطه بلندمدت میان متغیرهای کلیدی محیط زیست، انرژی، سلامت و اقتصاد صورت گیرد. نتایج پژوهش نشان داد که انتشار دی‌اکسید کربن، تراکم جمعیت و نرخ مرگ‌ومیر نوزادان اثر منفی و معنی‏‌دار بر رشد اقتصادی دارند، که بیانگر هزینه‌های اجتماعی، بهداشتی و اقتصادی ناشی از تخریب محیط زیست و ضعف سرمایه انسانی در این کشورهاست؛ در مقابل، مصرف انرژی‌های تجدیدپذیر رابطه‌ای مثبت و معنی‏دار با رشد اقتصادی دارد و نقش یک موتور محرک برای گذار به سمت رشد سبز را ایفا می‌کند. همچنین، نرخ باروری کل اثر مثبت بر رشد اقتصادی دارد که البته، شدت و پایداری اثر این متغیر کمتر از سایر متغیرهاست. بر اساس این یافته‌ها، ضروری است که کشورهای عضو اوپک برای دستیابی به توسعه پایدار، راهبردهایی همچون ارتقای کارآیی انرژی، کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی، کنترل انتشار کربن، سرمایه‌گذاری در سلامت و توسعه فناوری‌های پاک را در دستور کار خود قرار دهند. این نتایج به‏ گونه‌‏ای شفاف گویای اهمیت حرکت از الگوی رشد آلاینده به سمت اقتصاد کم‌کربن است.