فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انتخاب صفات کمی، دسته‌بندی دامنه تظاهر آن­ها و تعیین ارقام شاهد برای مقایسه، از اصلی‌ترین نکات تهیه دستورالعمل‌های تمایز، یکنواختی و پایداری(DUS) است، به­نحوی که بر اساس این صفات بتوان سه شرط تمایز، یکنواختی و پایداری یک رقم جدید را بررسی کرد. به­منظور تهیه دستورالعمل ملی آزمون‌های DUS ارقام ذرت، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و 28 رقم و لاین در موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال کرج طی دو سال زراعی 1393 و 1394 اجرا شد. 49 صفت کمی و کیفی مرفولوژیک و فنولوژیک پیشنهادی اتحادیه بین‌المللی حمایت از ارقام جدید گیاهی (UPOV)، دفتر ارقام گیاهی اتحادیه اروپا (CPVO)، کشورهای هند (PPV&FRA) و فیلیپین (PVPO) انتخاب و ارزیابی شد. سپس ده صفت کمی براساس محاسبه یکنواختی درون رقم با استفاده از مقادیر ضریب تغییرات، همبستگی بین صفات، وراثت­پذیری، پایداری صفات طی دو سال و تجزیه به مولفه‌های اصلی، به­عنوان صفات کمی دستورالعمل ملی انتخاب شدند. دامنه تظاهر ده صفت منتخب، بر اساس آمار توصیفی و توزیع فراوانی ارقام، به حالت­های مختلف تقسیمشد. صفت ارتفاع بوته با داشتن دو نقطه بیشینه در نمودار توزیع فراوانی ارقام، به­عنوان صفت گروه‌بندی­کننده دسته‌بندی شد، درحالی­که نه صفت کمی دیگر فقط یک نقطه بیشینه داشتند و به­عنوان صفات استاندارد انتخاب شدند. در نهایت با استفاده از نمودار جعبه‌ای، هیبرید سینگل­کراس 704 و دو لاین مادری فجر و مبین، به­عنوان ارقام شاهد برای صفت ارتفاع بوته تعیین شدند. استفاده از این روش به­عنوان یک روش مفید به­منظور تهیه دستورالعمل DUS برای جنس‌های گیاهی دیگر نیز پیشنهاد می‌شود.