مقایسه‏ اثربخشی درمان پذیرش و تعهد با درمان متمرکز بر شفقت بر انعطاف‏پذیری شناختی در مردان مبتلا به سندرم روده‏ تحریک‏پذیر

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بوشهر، بوشهر، ایران.

2 دانشیار، گروه علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی، واحد بوشهر، بوشهر، ایران.

3 استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بوشهر، بوشهر، ایران.

4 استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بوشهر، بوشهر، ایران.

doi
10.22123/chj.2021.273780.1682
چکیده

مقدمه: سندرم روده تحریک‏پذیر به‏عنوان شایع‏ترین اختلالات گوارشی، با مشکلات روان‏شناختی متعددی همراه است و بار قابل توجهی را بر دوش سیستم‏های بهداشتی و درمانی می‏گذارد. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی درمان پذیرش و تعهد و درمان متمرکز بر شفقت‏ بر انعطاف‏پذیری شناختی مردان مبتلا به سندرم روده تحریک‏پذیر انجام شد.مواد و روش‌ها: این پژوهش، نیمه‏آزمایشی با پیش­آزمون، پس­آزمون و گروه کنترل با پیگیری 3 ماهه بود. جامعه آماری، تمامی مردان مبتلا به سندرم روده تحریک‏پذیر مراجعه‏کننده به درمانگاه داخلی بیمارستان میلاد تهران در سال 1398 بودند. با نمونه‏گیری در دسترس 45 نفر انتخاب و به‏‏صورت تصادفی در سه گروه مساوی گمارده شدند. مداخلات درمانی طی 8 جلسه (یک جلسه 60 دقیقه­ای در هفته) برای گروه‏های آزمایش اعمال شد. گروه کنترل مداخله‏ای دریافت نکرد. برای گردآوری داده‏ها از چک­لیست اطلاعات دموگرافیک و پرسش‏نامه انعطاف‏پذیری شناختی Dennid و Wander-Wall استفاده شد. داده‏ها توسط آنالیز واریانس با اندازه‏گیری‏های مکرر تجزیه و تحلیل شدند.یافته‌ها: در ترکیب خطی متغیرهای انعطاف‏پذیری شناختی، ادراک کنترل‏پذیری، توجیه رفتار و راه‏حل‏های متعدد برحسب عضویت گروهی مراحل پیش‏آزمون، پس‏آزمون و پیگیری اثر تعاملی گروه و زمان معنی­دار بود (05/0>p). تفاوت میانگین نمره گروه درمان پذیرش و تعهد و درمان متمرکز بر شفقت با گروه کنترل در انعطاف‏پذیری شناختی و ابعاد آن معنی­دار بود (05/0>p). بین اثربخشی روش‏های درمانی تفاوت معنی­داری مشاهده نشد.نتیجه‌گیری: درمان‏های پذیرش و تعهد و متمرکز بر شفقت سبب افزایش انعطاف‏پذیری شناختی مبتلایان به سندرم روده تحریک‏پذیر شدند، از این‏رو می‏توانند راهبرد درمانی مفیدی برای ارتقای وضعیت روانی بیماران مزمن تلقی شوند.