تأملی در دیالکتیک امر اجتماعی و امر فضایی در پرتو آرای هانری لوفور

نویسندگان

1 دانشیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه کردستان

2 کارشناسی‌ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه کردستان

doi
10.22059/jsr.2020.78514
چکیده

درهم‌تنیدگی امر اجتماعی و امر فضایی، یا تولید اجتماعیِ فضا، مضمون اصلی نظریۀ تولید فضا است که هانری لوفور آن را، به‌ویژه به‌منظور نقد نظریه‌های شهریِ رایج، پرورانده است. لوفور در این نظریه برای توضیح دیالکتیک تولید فضا از سه مفهوم فضای بازنمایی، بازنمایی فضا و پرکتیس فضایی استفاده می‌کند و آن را در متن نظریه‌پردازی‌اش راجع به زندگی روزمره جای می‌دهد. بازخوانی و نقادی نظریۀ لوفور، درواقع در حکم بازنگری و صورت‌بندی دوبارۀ طیف وسیعی از ایده‌ها، مفاهیم، متدها و دستمایه‌هایی است که در سنت‌های فلسفی ایده‌آلیستی و پوزیتیویستی سده‌های گذشته درخصوص فضا به‌کار گرفته شده‌اند. این تلاش نظری، در صدد است تا بُن‌مایه‌ای مفهومی برای ارتباط دادن پویش‌های جامعۀ شهری‌شده با مناسبات سرمایه در اختیار بگذارد و به طور مشخص، فضا را به مثابۀ چیزی که در روابط اجتماعی تولید و بازتولید می‌شود، وارد تحلیل اجتماعی کند. نتیجۀ کار نشان می‌دهد که این نظریه و کارهای تجربی‌تر اخیر کسانی همچون دیوید هاروی در امتداد آن، از پتانسیل بالایی برای توضیح و تبیین اجتماعی فضا و تغییرات آن برخوردار است.