مکان یابی QTL های مرتبط با ویژگی های ریشه و اندام هوایی برنج در لاین های نوترکیب حاصل از تلاقی عنبربو × سپیدرود تحت تنش خشکی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران

3 دانشجوی کارشناسی، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران

4 استادیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران.

doi
10.22124/c.2018.3051
چکیده

به‌منظور شناسایی نواحی ژنومی مرتبط با تحمل به تنش خشکی با استفاده از روش تجزیه QTL، 96 لاین F8 مشتق از تلاقی بین دو رقم برنج ایرانی سپیدرود و عنبربو در مزرعه تحقیقاتی در منطقه آزاد شهر استان گلستان در سال زراعی 1390 کشت شدند. برای اعمال تنش خشکی از مرحله حداکثر پنجه­زنی تا زمان رسیدگی به فاصله 20 روز آبیاری انجام شد. نقشه پیوستگی با استفاده از 124 نشانگر ریزماهواره و 264 نشانگر AFLP در آزمایشگاه ژنتیک و اصلاح نباتات دانشگاه گنبد کاووس تهیه شد که 4/1950 سانتی­مورگان از ژنوم برنج را با متوسط فاصله 20/5 سانتی­مورگان بین نشانگرها پوشش داد. نتایج این مطالعه نشان داد که ناحیه­ای از کروموزوم 2 در فاصله E070-M140-1-E070-M150-13، کروموزوم 4 در فاصله E060-M160-3-RM1359 و کروموزوم 9 در فاصله E120-M140-9-E090-M140-14 کنترل چندین صفت را تحت شرایط تنش خشکی به عهده داشتند. این هم­مکانی QTLهای کنترل کننده چند صفت می­تواند نشان دهنده کنترل ژنتیکی یکسان آن­ها تحت شرایط تنش ­باشد. مکان­یابی QTLها نشان داد که QTLهای qDWRD-2a، qDWRD-4a، qRVD-2، qRVD-4a، qRND-2a، qRND-4a، qPND-2a، qPND-4، qPWD-2، qPWD-4، qSWD-2a، qSWD-4، qFRWD-2، qFRWD-4، و qPSPD-9 بزرگ اثر بودند و بیش از 20 درصد از تنوع فنوتیپی صفات را توجیه کردند. با توجه به اینکه این نواحی ژنومی سهم قابل توجهی از تغییرات فنوتیپی صفات را توجیه می­کنند، از این­رو پتانسیل استفاده از آن­ها در برنامه­های اصلاحی انتخاب به کمک نشانگر برای تحمل به خشکی پس از تعیین اعتبار آن­ها در جمعیت­های دیگر وجود دارد.