فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مستندسازی فرآیند تولید در کشاورزی شامل تهیه کلیه اطلاعات و فعالیت‌هایی است که سیر تولید یک محصول از مرحله تهیه بستر بذر تا برداشت را نشان می‌دهد. هدف از این پژوهش مستندسازی فرآیند تولید برنج در استان مازندارن بود. در این مطالعه، کلیه عملیات مدیریتی انجام شده از مرحله تهیه بستر بذر تا برداشت در 150 مزرعه برنج مدیریت­شده با دو روش کاشت نیمه­مکانیزه و سنتی (رایج منطقه) در همه شهرستان­های استان مازندران از طریق مطالعات میدانی در سال 1393 ثبت شد. بررسی­ها نشان داد که انجام عملیات زراعی از مرحله شخم اولیه و تهیه خزانه تا برداشت در هر دو روش کاشت از دهه سوم اسفند شروع شد و تا دهه اول شهریور ادامه داشت. در روش کاشت نیمه‌مکانیزه،مصرف سوخت 95 تا 130 لیتر در هکتار و استفاده از ادوات و ماشین‌آلات 40 تا 60 ساعت در هکتار بیش‌تر از روش سنتی بود، ولی مصرف بذر و نیروی انسانی در روش سنتیبیش­تر از روش نیمه‌مکانیزه بود. در هر دو روش، حدود 92 درصد از کشاورزان کم‌تر از 50 کیلوگرم در هکتار کود فسفر خالص مصرف کردند. حدود 50 درصد از کشاورزان در روش کاشت سنتی بین 46 تا 92 کیلوگرم نیتروژن خالص مصرف داشتند. دامنه تغییرات میزان علف‌کش مصرفی در روش سنتی بیش­تر از روش نیمه‌مکانیزه بود. میانگین مصرف قارچ‌کش در روش کاشت سنتی و نیمه‌مکانیزه حدود یک کیلوگرم ماده مؤثره در هکتار بود. با کنترل بیولوژیک آفات در روش سنتی و نیمه‌مکانیزه، مصرف آفت‌کش به‌ترتیب 14/13 و 64/12 درصد کاهش یافت. میانگین عملکرد شلتوک در کاشت سنتی و نیمه‌مکانیزه به‌ترتیب حدود 4100 و 4400 کیلوگرم در هکتار بود و عملکرد شلتوک در کاشت نیمه‌مکانیزه در مقایسه با کاشت سنتی از ثبات بیش­تری برخوردار بود. نتایج این تحقیق نشان داد که کاشت نیمه‌مکانیزه برنج منجر به کاهش مصرف 20 کیلوگرم در هکتار بذر و حدود 65 درصد نیروی انسانیدر مقایسه با روش کاشت سنتی شده و با مکانیزاسیون بیش­ترموجب افزایش عملکرد شلتوک شد.