محصول دیجیتال به مثابه کالا در حقوق بیع بین‌الملل

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشیار دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22059/jcl.2021.324759.634205
چکیده

محصولات دیجیتالی در طول چند دهۀ اخیر موضوع معاملات تجاری بین‌المللی قرار گرفته‌‌‌‌اند. از‌‌ این رو، جایگاه محتوای دیجیتالی (Digital content) در اسناد بیع بین‌الملل نیز روز به روز پررنگ‌تر شده است. اما بحث در خصوص کنوانسیون وین ۱۹۸۰ که موضوع آن صرفاً کالا (Goods) بوده، به‌روز‌رسانی نشده است. پرسش اصلی این جستار آن است که واژۀ کالا در کنوانسیون وین ۱۹۸۰ چه عناصری دارد و با چه رویکردی می‌تواند شامل محتویات دیجیتالی شود. در این اثر نشان داده‌ایم که واژۀ کالا در دستور‌العمل‌های اروپایی چه سیری داشته است. بعضی از این دستور‌العمل‌ها که اخیراً به‌تصویب رسیده است مانند «Directive -SGD- 2019» کمی در این خصوص تلطیف شده‌اند و به‌نوعی محصولات دیجیتالی را کالاانگاری کرده‌اند. اثر حاضر با استخدام این اسناد درنهایت به پرسش اصلی خود در خصوص کنوانسیون ۱۹۸۰ وین پاسخ می‌دهد. با توجه به مقدمۀ این کنوانسیون و اصول کلی کنوانسیون مانند ویژگی بین‌المللی آن، می‌توان گفت این کنوانسیون سیره‌های معاصر تجارت بین‌المللی را امضا نموده است و نه صرفاً یک سیرۀ مرسوم در سال ۱۹۸۰ و ماقبل را. از این رو، با توجه به امکان قبض و اقباض فیزیکی در مواد ۳۰، ۵۳ و ۶۰ این کنوانسیون که تماماً اشاره به توانایی بر تصرف فیزیکی دارد، به‌نظر می‌رسد واژۀ کالا در کنوانسیون بیع بین‌الملل بر معنای لغوی و حقیقی خود باقی مانده‌ باشد، و نهایتِ برداشت از مواد یادشده، شرط تصرف فیزیکی هنگام تحویل کالا خواهد بود که در اغلب محصولات دیجیتالی این شرط وجود دارد.