اثربخشی درمان مبتنی بر دلبستگی بر کاهش علائم اضطراب، احساس تنهایی و عزت‏ نفس کودکان پسر بی‏ سرپرست

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مشاوره، دانشگاه آزاداسلامی، واحد رودهن، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، تهران، ایران.

3 کارشناس ارشد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران.

doi
10.22123/chj.2021.255715.1614
چکیده

مقدمه: ماهیت پیچیده مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان بی‏سرپرست بررسی و بکارگیری درمان‏های جدید را ایجاب می‏کند. لذا این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر دلبستگی بر کاهش علائم اضطراب، احساس تنهایی و عزت‏نفس کودکان پسر بی‏سرپرست انجام شد.مواد و روش‌ها: پژوهش از نوع نیمه‏آزمایشی با پیش­آزمون، پس­آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی پسران بی‏سرپرست ساکن مرکز شبانه‏روزی شهید قدوسی تحت پوشش سازمان بهزیستی تهران در سال 1398 بود. با نمونه‏گیری در دسترس، تعداد 30 نفر انتخاب و در گروه­های آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) قرار گرفتند و پرسش‏نامه­های اضطراب (اسپنس، 1999)، احساس تنهایی (آشر و همکاران، 1984) و عزت‏نفس (کوپراسمیت، 1976) را تکمیل کردند. در گروه آزمایش، درمان مبتنی بر دلبستگی در 10 جلسه (هفته­ای 1 جلسه، هر جلسه 1 ساعت) اجرا گردید. افراد گروه کنترل برنامه درمانی را دریافت نکردند. پس از پایان آموزش، از گروه­ها پس‏آزمون گرفته شد. داده­ها با روش‏های آزمون‏ t مستقل و زوجی و تحلیل کوواریانس چندمتغیری تحلیل شدند.  یافته‌ها: میانگین نمرات کل اضطراب، اضطراب جدایی، اضطراب اجتماعی، وسواس، فوبی و حمله هراس در گروه آزمایش در مرحله پس‏آزمون نسبت به گروه کنترل تفاوت معنی­داری داشت (05/0>p). بین میانگین نمره احساس تنهایی و عزت‏نفس آزمودنی‏های دو گروه نیز در مرحله پس‏آزمون تفاوت از نظر آماری معنی­دار بود (05/0>p).نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش تأکیدی بر اهمیت دلبستگی در کودکان بی‏سرپرست دارد که می‏تواند تلویحات کاربردی برای درمانگران جهت کاهش مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان و نوجوانان بی‏سرپرست ارایه دهد.