بررسی تطبیقی تأثیر ازدواج در خروج دختر از ولایت قهری در فقه شیعه، حقوق ایران و فرانسه
نویسندگان
1 استادیار گروه فقه و حقوق پژوهشکدۀ امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد فقه و حقوق اسلامی، دانشکدۀ الهیات، دانشگاه الزهراء، تهران، ایران
doi
10.22059/jcl.2021.319592.634157چکیده
حجر مانع قانونی استقلال محجور در تصرف عام یا خاص در امور خویش بوده، به جهت ابتلای بخش قابل توجهی از جامعه به آن و تأثیر مستقیم آن بر وضعیت حقوقی کنش های این افراد، مصادیق، اسباب و عوامل رفع آن از مباحث مهم و پرکاربرد حقوق محسوب میشود. لزوم حمایت از واجدین این خصیصه و تنظیم روابط ایشان، به پایه گذاری نهاد ولایت و قیمومت منجر شده است. ازدواج یکی از عوامل رافع حجر و درنتیجه موجب استقلال افراد است که نوشتارحاضر با رویکردی تطبیقی و روش توصیفی- تحلیلی در پی شناخت دیدگاهها و اشتراکات و افتراقات حقوق دو کشور فرانسه و ایران و فقه شیعی- به عنوان منبع اصلی حقوق ایران- و تشخیص و رفع خلأهای احتمالی در موضوع تأثیر ازدواج مولی علیه در خروج از حجر است و ازآنجا که حقوق ایران به تبع فقه شیعه و برخلاف حقوق فرانسه ولایت را مختص پدر و جد پدری می داند، تأثیر ازدواج دختر در خروج از ولایت ایشان مورد بحث قرار گرفته است. به رغم حقوق فرانسه که به صراحت ازدواج مولی علیه را سبب خروج از ولایت برشمرده است، در حقوق ایران تصریحی در این خصوص وجود ندارد. با استناد به منابع روایی دالّ بر خارج بودن ثیّبه از ولایت پدر، و همچنین با الگوگیری از سابقۀ نظام قانونگذاری و قضایی فرانسه، تصریح به این حکم در قوانین ایران از ضروریات است.