مطالعۀ تطبیقی اجرای اقدامات تأمینی و تربیتی نسبت به کودکان و نوجوانان درحقوق ایران و مصر
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرمشناسی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی (ره)
2 دانشیار گروه حقوق کیفری و جرمشناسی دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی (ره)
3 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرمشناسی دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی (ره) دانشجوی کارشناسی ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکدۀ الهیات دانشگاه امام صادق (علیهالسلام)
doi
10.22059/jcl.2022.331723.634255چکیده
کودکان و نوجوانان به لحاظ سنی و شخصیتی در برابر وقایع اجتماعی ازجمله انحراف و بزهکاری در معرض آسیب بیشتری قرار دارند. بهعبارت بهتر، صغر سن با آنکه از موانع مسئولیت کیفری بهشمار میآید، اما حیاتی بودن دوران کودکی و نوجوانی، قانونگذار را بر آن داشته است تا قواعد مربوط به عوامل رفتاری و تربیتی کودک و نظام پاسخدهی به این رفتارهای ناسازگار اجتماعی را در یک نظام حقوقی افتراقی طراحی کند. قانونگذار ایران در پی نیل به هدف یادشده، قوانین را ذیل فصل دهم قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 با عنوان مجازاتها و اقدامات تأمینی و تربیتی اطفال و نوجوانان بهتصویب رساند. در قانون آیین دادرسی کیفری 1392 نیز ذیل فصل اجرای احکام، قوانینی را بهصورت محدود برای نهاد اجرای احکام اطفال و نوجوانان مقرر نموده است. این پژوهش در پی دستیابی به پاسخهای این مسئله است که اگرچه مواد تقنینی در خصوص کودکان و نوجوانان میتواند در بازپروری و رشد آنان مؤثر باشد، اما در نظام کیفری ایران،چه راهکارهای اجرایی برای این مقررات پیشبینی شده و این مقررات در مرحلۀ تحقق غرض قانونگذار که همان اجرای احکام کیفری است، با چه چالشهای اجرایی مواجه است؟ در این راستا، به مقایسۀ اقدامات تأمینی و تربیتی و نظام اجرای احکام کیفری کودکان و نوجوانان در حقوق ایران و مصر با نگاهی آسیبشناسانه به حقوق ایران پرداخته میشود تا از این رهگذر بتوان در جهت اصلاح نظام اجرای احکام کیفری کودکان و نوجوانان ایران، پیشنهادهایی کارآمد را ارائه نمود. شایان ذکر است که این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و در جمعآوری منابع از روش کتابخانهای استفاده شده است.
