مقایسه اثربخشی رفتاردرمانی شناختی و رفتاردرمانی دیالکتیک بر رفتارهای تکانشی، تنظیم هیجان و باورهای غیرمنطقی دانشآموزان دختر مقطع متوسطه
نویسندگان
1 کارشناس ارشد، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن، مازندران، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
3 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن، مازندران، ایران.
doi
10.22123/chj.2021.214797.1415چکیده
مقدمه: رفتارهای تکانشی، تنظیم هیجان و باورهای غیرمنطقی از متغیرهای مؤثر بر سلامت روان دانشآموزان هستند. رفتاردرمانی شناختی و دیالکتیک، رویکردهایی کارآمد جهت کاهش اختلالات رفتاری نوجوانان میباشند. پژوهش حاضر، با هدف مقایسه اثربخشی رفتاردرمانی شناختی و رفتاردرمانی دیالکتیک بر رفتارهای تکانشی، تنظیم هیجان و باورهای غیرمنطقی دانشآموزان دختر مقطع متوسطه انجام شد. مواد و روش ها: جامعه آماری این پژوهش نیمهآزمایشی، کلیه دانشآموزان دختر مقطع متوسطه شهرستان رامسر در سال تحصیلی 96-1395 بودند. تعداد 45 نفر به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای انتخاب شدند و به صورت تصادفی در گروههای مداخله و کنترل قرار گرفتند (15 نفر در هر گروه). گروهها، پرسشنامههای تکانشوری، باورهای غیرمنطقی و تنظیم هیجان را در مراحل پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری تکمیل کردند. گروههای آزمایشی 8 جلسه 90 دقیقهای رفتاردرمانی شناختی و دیالکتیک دریافت کردند و گروه کنترل، مداخلهای دریافت نکرد. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی تحلیل شدند. یافته ها: نمرات پسآزمون رفتارهای تکانشی و باورهای غیرمنطقی در گروههای رفتاردرمانی شناختی و رفتاردرمانی دیالکتیکی نسبت به پیشآزمون به طور معنیدار کاهش یافت (001/0p<). نمرات پسآزمون تنظیم هیجان گروه رفتاردرمانی شناختی و رفتاردرمانی دیالکتیکی نسبت به پیشآزمون افزایش معنیدار نشان داد (001/0p<) که این تأثیرات در مرحله پیگیری نیز تداوم داشت. نتیجه گیری: رفتاردرمانی شناختی و رفتاردرمانی دیالکتیکی میتوانند به عنوان درمانهای مؤثری برای کاهش رفتارهای تکانشی، باورهای غیرمنطقی و بهبود تنظیم هیجان در دانشآموزان دختر مورد استفاده قرار گیرند و تفاوتی بین آنها از این جهت وجود ندارد.