بررسی عوامل اثرگذار بر طیف انرژی فوتون دستگاه شتاب‌دهنده‌ی خطی MV 18 واریان مدل C/D2100

نویسندگان

1 دانشگاه بیرجند

2 دانشگاه بیرجند

3 دانشگاه بیرجند

doi
10.22052/8.1.2
چکیده

رادیوتراپی یکی از روش‌های درمانی پرکاربرد در درمان سرطان می‌باشد. با توجه به وابستگی مستقیم نتایج محاسبات دز به انرژی باریکه، شناخت دقیق از طیف انـرژی فوتون دستگـاه‌های شتاب‌دهنـده‌ی خطی درمـانی ضروری است. در این مطالعه دستگـاه شتاب‌دهنـده‌ی خطی واریان مدلC/D 2100، با انرژی فوتون MV 18، با استفاده از کد مونت‌کارلوی MCNPX 2.6.0 شبیه‌سازی شده است. سپس با استفاده از نتایج تجربی مقادیر بهینه‌ی انرژی و پهنای باریکه‌ی الکترونی به‌ترتیبMeV  5/18 و cm 14/0 محاسبه شد. در ادامه چگونگی تأثیر عمق فانتوم، فاصله‌ی چشمه تا سطح فانتوم، انداز‌ه‌ی میدان، هندسه اجزاء تشکیل‌دهنده سر شتاب‌دهنده و جنس فیلتر مسطح‌کننده بر طیف فوتون این دستگاه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که با افزایش عمق درون فانتوم و فاصله‌ی چشمه تا سطح، در انرژی‌های بالا، فراوانی‌ها در طیف فوتون به‌صورت نمایی کاهش می‌یابد. همچنین تغییر جنس فیلتر مسطح‌کننده با توجه به عدد اتمی آن سبب تغییر در فراوانی طیف فوتون می‌شود به‌طوری که تغییر جنس فیلتر از آهن به آلومینیوم به دلیل کاهش سطح مقطع جذب فوتون، فراوانی طیف فوتون را 6/31% افزایش داد. همچنین هریک از اجزاء سر شتاب‌دهنده به دلیل جنس و هندسه خاص تأثیر متفاوتی بر طیف فوتون دارد به‌طوری که کلیماتور اولیه بیشترین و MLC کمترین تأثیر را بر میانگین انرژی نشان دادند. افزایش اندازه‌ میدان از cm2‌ 5⨯5 به cm2‌40⨯40 به دلیل پراکندگی از کلیماتور و فانتوم باعث افزایش فراوانی طیف فوتون به میزان 3/28% شد.