تأملی بر مؤلفه‌های تاریخ‌نگاری حقوقی به سبک پارادایمی با تأکید بر آرای کوهن

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان

2 استادیار گروه حقوق دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان

3 دانش‌آموختۀ دکتری حقوق خصوصی، گروه حقوق دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان

4 استادیار گروه حقوق دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان

doi
10.22059/jcl.2021.309878.634070
چکیده

این پژوهش متأثر از نگرش پارادایمی در فلسفۀ علم به‌دنبال آن است تا عناصرِ مؤلف تاریخ‌نگاری پارادایمیِ حقوقی را ریشه‌یابی نماید. از این رهگذر، بحثی روش‌شناختی درانداخته که با به‌کارگیری آن، مورخ یا محقق حقوقی، پارادایم‌های حقوقی را در طول یا عرض زمان بهتر بشناسد. مورخ حقوقی مطابق با این سبک و با اتخاذ پیش‌فرض‌های ذهنی ادوار مختلف حقوق با گزاره‌های حقوقی مواجه شده، از این خطای رهزن پرهیز دارد که با پیش‌پندارهای امروزی به سمت گزاره‌های حقوقی در تاریخ برود. این مهم مورخ را در بافتی قرار می‌دهد که قصد شناسایی آن را دارد و سرانجام، این نتیجه پدید می‌آید که گزاره‌های درون‌حقوقی (قواعد، اصول، نهادها، دکترین حقوقی) در رویارویی با گزاره‌های برون‌حقوقی (اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، مذهبی، محیطی و غیره) درک و معنا می‌شوند و این، یعنی التقاط تاریخ‌نگاری درون‌گرایانه و برون‌گرایانه که یکی دیگر از مؤلفه‌های تاریخ‌نگاری پارادایمی است. نهایت اینکه این سبک به انقطاع یا گسست‌هایی که در ادوار مختلف فقه یا حقوق صورت گرفته است، بی‌توجه نبوده، مسامحة تکاملیست‌های حقوقی که تاریخ حقوق را یک‌سره می‌بینند و گزاره‌های حقوقی را به درازای تاریخ می‌کشانند، مرتکب نمی‌شود.