مطالعۀ تطبیقی مسئولیت مدیران مؤسسۀ غیرتجاری در پرتو قاعدۀ «خرق حجاب شخصیت حقوقی»

نویسندگان

1 استادیار دانشکدۀ حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22059/jcl.2021.314458.634118
چکیده

مؤسسۀ غیرتجاری همانند شرکت‌ تجاری دارای شخصیت حقوقی مستقل است؛ لذا مؤسسه می‌توانند اقدام به انعقاد قرارداد نماید، به کسی مدیون شود و یا دینی را بر ذمۀ دیگری قرار دهد. با عنایت به مستقل بودن شخصیت حقوقی مؤسسات غیرتجاری از اداره‌کنندگان آنها، مؤسسه- نه مدیران و اعضای تشکیل‌دهندۀ آن- در تمام حالات متعهد یا طلبکار می‌شود. این درحالی است که در حقوق داخلی هیچ‌گونه قانونی در خصوص نحوۀ ادارۀ مؤسسۀ غیرتجاری و مسئولیت مدیران و اعضای آن وجود ندارد. از طرفی، سکوت قانون را نمی‌توان به معنی نفی مسئولیت محدود اعضا و مدیران مؤسسۀ غیرتجاری قلمداد نمود؛ چراکه چتر حمایتی مسئولیت محدود به‌واسطۀ پذیرش شخصیت حقوقی مستقل بر سر مدیران مؤسسات غیرتجاری برافراشته شده است. لذا در این مقاله به بررسی مسئولیت مدیران و اداره‌کنندگان این‌گونه از مؤسسات با توسل به ‌قاعدۀ «خرق حجاب شخصیت حقوقی» خواهیم پرداخت. به همین جهت ابتدا به بررسی و تحلیل نظریۀ «مسئولیت محدود» می‌پردازیم و در ادامه با تشریح شخصیت حقوقی مؤسسات غیرتجاری، وجه اشتراک و افتراق آن را با شرکت‌های تجاری آشکار می‌کنیم و درنهایت سعی خواهیم کرد با توسل به قواعد «خرق حجاب شخصیت حقوقی» راهکارهای مناسبی را برای مسئول دانستن مدیران و اداره‌کنندگان این نوع از مؤسسات نسبت به اعمال ایشان ارائه نماییم.