بررسی زمینه‌ها و عوامل ایجاد شکاکیت در نقش انرژی‌های تجدیدناپذیر در تولید یک مخاطرۀ جهانی (مورد مطالعه: تغییرات جهانی آب و هوا)

نویسندگان

1 دانشیار جامعه‌شناسی محیط‌زیست، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران

2 کارشناس ارشد مهندسی شیمی، مشاور صنعتی پروژه، شرکت گاز استان مازندران

3 دکتری جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران

doi
10.22059/jisr.2020.284199.890
چکیده

افزایش انباشت گازهای گلخانه‌ای در فضای ناشی از فعالیت‌های انسانی، سطح گرمایش کرۀ زمین و سیستم جوی آن را تشدید کرده است. یکی از سازوکارهای مؤثر و تضمین‌کنندۀ تداوم کنش‌های پایدار برای مقابله با تغییرات جهانی آب و هوا، ایجاد عادت‌های نوین مصرف انرژی است. در این راستا، از جمله اهداف عمدۀ مداخلات سیاستی، ایجاد کنش‌های پایدار در مطلوب‌سازی مصرف انرژی به‌ویژه سوخت‌های فسیلی برای کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای برای مقابله با تغییرات جهانی آب و هواست. به این منظور برخورداری عموم از منابع اطلاعاتی مطمئن، الزامی است. مسئله‌ای که در بررسی واکنش‌های انسانی به تغییر آب و هوا وجود دارد، انکار یا شکاکیتی است که گروهی از مخالفان سیاست‌های مقابله با آن با استفاده از منابع اطلاعاتی منحرف‌کننده ترویج می‌کنند. این پژوهش به بررسی مسئلۀ انکار تغییرات جهانی آب و هوا پرداخته است و جزء مطالعات اسنادی محسوب می‌شود. چارچوب نظری این مطالعه، رویکرد ارزیابی اجتماعی مخاطرۀ پالمند (1992) است. یافته‌ها نشان می‌دهد تولیدکنندگان مخاطره، اقدامات مختلفی را برای حفظ منافع خود و تصویب قوانین و مقررات بازدارنده انجام می‌دهند؛ مانند تأسیس مراکز تحقیقاتی تولید‌کنندۀ دانش‌ نقض‌کنندۀ اعتبار اسناد دربارۀ پیامدهای منفی تغییر آب و هوا، استخدام کارشناسان و متخصصان، تشکیل اتاق‌های فکر، برخورداری از لابی‌های سیاسی، فرهنگی و استفاده از رسانه‌ها. همچنین، به نحوۀ تدوین و طرح یک ادعای محیط‌زیستی افشاکننده علیه تولیدکنندگان مخاطره اشاره شده است.