امکانسنجی اجرای سیاست قانونیسازی مواد مخدر در نظام عدالت کیفری ایران با رویکرد تطبیقی
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق جزای عمومی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران
doi
10.22059/jcl.2021.322882.634182چکیده
هرچند قانونیسازی مواد مخدر اغلب تحت تأثیر دیدگاه «جرمانگاری» در حاشیه قرار گرفت، ولی در سالهای اخیر در سیاست کیفری برخی کشورها، مانند کانادا، اروگوئه و بعضی ایالتهای امریکا، مادۀ مخدر کانابیس بهمثابه رویکرد اصلی جایگزین شده است. در نظام عدالت کیفری ایران نیز بهرغم آنکه همواره بر رویکرد جرمانگاری در حل مشکل مواد تأکید شده است، ولی نتایج پژوهشها هیچگاه از اثربخشی آن حمایت نکردند. با توجه به تحولات اخیر، این پرسش طرح میشود که آیا در نظام عدالت کیفری ایران نیز امکان اجرای سیاست قانونیسازی در مورد کانابیس وجود دارد؟ برای پاسخ به این پرسشِ پژوهش تلاش کردیم تا با اتکا بر تلفیقی از روش تحلیل محتوای کیفی و مطالعۀ تطبیقی جریانهای مؤثر بر قانونیسازی کانابیس در ایالات متحدۀ امریکا، به جمعآوری، کدگذاری و تحلیل دادهها بپردازیم. یافتههای پژوهش بیانگر تمرکز بر پزشکیسازی حوزۀ کنترل مواد مخدر است تا به واسطۀ تأکید بر درمان مصرفکنندگان، به بحران مواد مخدر پایان داده شود. این مقدار توجه، از اهمیت درک پیامدهای منفی این رویکرد میکاهد و تغییر الگوی مصرف جامعه و مسئلۀ جرمزدایی را نادیده میگیرد؛ حال آنکه وجود این موارد امکان طرح سیاست قانونیسازی کانابیس را محتمل توصیف میکند.