برآورد خلأ عملکرد مزارع گندم با استفاده از رهیافت‌های GIS، RS و مدل SSM (مطالعه موردی: حوضه قره‌سوی شهرستان گرگان)

نویسندگان

1 دانشیار گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران.

2 استاد، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع ع طبیعی گرگان، ایران

3 کارشناس ارشد، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان، گرگان، ایران

4 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22124/c.2017.2547
چکیده

با توجه به افزایش قیمت غلات و نگرانی در مورد امنیت غذایی جهانی، تحقیقات در مورد خلأ عملکرد طی سال‌های اخیر به‌سرعت در حال افزایش است. تخمین دقیق اندازه و توریع مکانی خلأ عملکرد کاربردهای زیادی از جمله در کشاورزی دقیق دارد. این پژوهش به‌منظور برآورد خلأ عملکرد گندم در حوضه قره‌سوی شهرستان گرگان با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)، سنجش از دور و مدل SSM انجام شد. بدین‌منظور از مدل SSM برای برآورد عملکرد تابش محدود، از تصاویر ماهواره لندست 8 جهت استخراج شاخص‌های گیاهی، از روابط رگرسیونی برای تعیین رابطه شاخص‌های گیاهی با عملکرد ثبت‌شده برای تولید لایه رستری عملکرد تخمین‌زده شده، از رابطه تابش‌رسیده و عملکرد تابش محدود برای تولید لایه رستری عملکرد تابش محدود حوضه و از تابع تفاضل برای تعیین خلأ عملکرد استفاده شد. نتایج نشان داد که عملکرد تابش محدود، عملکرد واقعی و خلأ عملکرد اراضی زیر کشت گندم که از روش نظارت‌شده از سایر کشت‌ها جدا شده بود، به‌ترتیب بین 42/5 تا 94/7 تن در هکتار، 27/2 تا 39/5 تن در هکتار و 67/1 تا 88/4 تن در هکتار متغیر بود. ضریب عملکرد منطقه‌ای نیز بین 32/0 تا 76/0 محاسبه شد و نشان داد که مناطق تحت کشت گندم این حوضه دارای واریانس قابل‌توجهی هستند. بنابراین، با توجه به اینکه ویژگی­های خاک و شرایط اقلیمی و توپوگرافی طی زمان کم و بیش بدون تغییر می‌مانند، پیشنهاد می­شود عامل مدیریت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده خلأ عملکرد در حوضه قره‌سو مورد بررسی قرار گیرد.