تأثیر دو نظام حقوقی سیویل‏ لا و کامن ‏لا در شکل‏ گیری و تحول دو سیستم متفاوت «سردفتری لاتین» و «سردفتری عمومی»

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانش ‏آموختۀ کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jcl.2021.314606.634113
چکیده

تفاوت میان دو نظام حقوقی سیویل ‏لا و کامن‏ لا منجر به شکل‏ گیری دو سیستم متفاوت سردفتری شده است که در نظام حقوقی سیویل‏ لا با عنوان «سیستم سردفتری لاتین» و در نظام حقوقی کامن ‏لا با عنوان «سیستم سردفتری عمومی» از آن نام برده می‏ شود. مطالعات نشان می‏ دهد با آنکه ریشۀ تاریخی هر دو سیستم سردفتری مشترک است، اما این نهاد در دو نظام حقوقی یادشده، مسیر متفاوتی از توسعه را پیموده است، به‏ گونه ‏ای که سیستم سردفتری لاتین در تحقق «نظم حقوقی» جامعه بسیار تأثیر‏گذار بوده، اما سیستم سردفتری عمومی توسعۀ چشمگیری به لحاظ حقوقی نداشته است؛ امری که سبب این پرسش می‏ شود که چه تفاوت و شباهت‏ هایی میان این دو سیستم سردفتری وجود دارد و به چه علت نهاد سردفتری در نظام حقوقی سیویل‏ لا بر‏خلاف نظام حقوقی کامن‏لا از اهمیت حقوقی بیشتری برخوردار است و به نهادی تأثیر‏گذار در نظم حقوقی جامعه تبدیل شده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و رویکردی تطبیقی، ضمن بررسی مبانی متفاوت حقوقی و اقتصادی مؤثر در تحول دو سیستم سردفتری لاتین و عمومی در دو خانوادۀ حقوقی کامن‏ لا و سیویل ‏لا، ماهیت حقوقی نهاد سردفتری، اصول حاکم و قابلیت ‏های اسناد سردفتری در این دو سیستم سردفتری، به این نتیجه دست یافته است که سیستم سردفتری لاتین در برتری کامل نسبت به سیستم سردفتری عمومی قرار دارد و نهاد سردفتری بخشی از نظام حقوقی سیویل ‏لا است که در نظام حقوقی کامن‏لا نفوذ یافته و با محیط کامن‏ لا در تضاد است؛ به همین علت شاهد رشد آن در نظام حقوقی یادشده به‏ مانند نظام حقوقی سیویل ‏لا نیستیم.