کالاییسازی هنر معاصر: تحلیل گفتمان پستمدرنیسم محلی پروژه فرهاد مشیری و لویی ویتون
نویسندگان
1 دکتری پژوهش هنر، دانشگاه الزهرا (س)
2 دانشیار گروه ارتباط تصویری، دانشگاه الزهرا (س)
doi
10.22059/jsr.2019.72895چکیده
از مصادیق کالاشدگی فرهنگ در سرمایهداری پسامدرن، همکاری هنرمندان معاصر با بنگاههای تجاری و بازتولید منطق بازار است؛ دورهای که بهنظر میآید هیچ عامل فرهنگی حتی مؤلفههای هویت از مناسبات مصرف و کالاسازی در امان نیست. مشارکت «فرهاد مشیری» هنرمند معاصر و پرآوازه ایرانی در طراحی و تولید تابلوهای سفارشی برای نخستین فروشگاههای برند لویی ویتون در امارات، نمونهای مهم از همدستی هنر و بازار است. پاپآرت «ایرانی» مشیری با ارجاعات مشخص به نشانههای فرهنگ ایران و منطقه، گزینهای مطلوب برای گسترش فعالیت جهانی یک نهاد اقتصادی بهشمار میرفت که اهداف تجاری و سودجویانه را با شعار ایدئولوژیک همپیوندی هنر و مُد توجیه میکرد. این مقاله با هدف تبیین فراشدهای همدستی هنر و بازار، پروژه ویتون-مشیری را که نمودی است از گفتمان «پستمدرنیسم محلی»، با روش تحلیل گفتمان انتقادی تحلیل میکند. یافتههای تحقیق نشان میدهد برخلاف ادعای «مردمیشدن» هنر، این همکاری درجهت رسالت عام هنر برای آگاهیبخشی و «تجربه هنر» برای مردم نیست بلکه بهرهبرداری از هنر در تجلیل «مصرفگرایی» و خدمت به بازار است ضمنآنکه بهرهبرداری از نشانههای فرهنگی برای تولید هنری مطلوب سرمایه، هویت فرهنگی را در دام کالاییشدن گرفتار میکند.