فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در تمامی نظام‌های حقوقی در اینکه متعهد می‌بایست تعهد خود را به‌طور کامل و مطابق با شرایط مقرر در قرارداد انجام دهد اختلافی به‌چشم نمی‌خورد، اما گاهی به دلایلی متعهد نمی‌تواند تعهد خود را کامل و دقیق انجام دهد و تعهد نیمه‌تمام می‌ماند. در این حالت بحث‌های حقوقی مبنی بر اینکه آیا طرف مقابل ملزم به اجرای تعهد خود در قبال کار ناقص یا جزئی متعهد است یا خیر، شکل می‌گیرد. در نظام حقوقی کامن‌لا به‌موجب قاعدۀ تعهدات یکپارچه، شخصی که تعهد خود را به صورت ناقص یا جزئی انجام می‌دهد، مستحق هیچ اجرتی نیست. البته به دلیل رویکرد سخت‌گیرانۀ این قاعده، استثناهایی بر آن وارد شده است؛ ازجمله اجرای عمدۀ قرارداد، قراردادهای تفکیک‌پذیر، قبول داوطلبانۀ اجرای جزئی، جلوگیری از اجرا و پیشنهاد اجرای قرارداد. در حقوق ایران قاعده‌ای تحت این عنوان شناخته نشده است؛ هرچند مباحثی همچون تجزیه‌ناپذیری تعهدات، تجزیه‌ناپذیری حق حبس، وحدت مطلوب و تعهد به نتیجه به این قاعده شباهت دارند. پاسخ نظام حقوقی کامن‌لا به این وضعیت به‌طور کامل تأمین‌کنندۀ عدل و انصاف نیست و دارای ایراداتی است که در پروندۀ «کاتر و پاول» نیز قابل مشاهده است. همین‌طور در حقوق ایران نیز راه‌حل جامعی برای این وضعیت پیش‌بینی نشده است. به همین جهت در این مقاله به بیان راهکاری جامع در فرض اجرای ناقص یا جزئی تعهد پرداخته خواهد شد.