علایق زیبایی‌شناختی در فضای شهری: زیبایی‌شناسی مسکن در شهر تهران

نویسندگان

1 دانشیار گروه انسان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

2 دکتری مردم‌شناسی دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jsr.2019.70356
چکیده

پژوهش حاضر با توجه بر یافته‌های میدانی درصدد مطالعۀ علائق زیبایی‌شناختی در مسکن شهری با توجه به دیدگاه انسان‌شناسی است. رویکرد پژوهشی مورداستفاده، کیفی است و از طریق داده‌های مردم‌نگاری و تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. دو مجتمع مسکونی واقع در مناطق یک و پانزده تهران -به ترتیب با اسامی قیطریه و پروانه- جامعۀ موردمطالعۀ این پژوهش را تشکیل می‌دهند. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که گاهی سلیقه ساکنینِ خانه، تحت سیطرۀ معماری و طراحی داخل خانه قرار می‌گیرد و گاهی ساکنین از طریق روابط انسانی بر آن غلبه می‌یابند. عواملی همچون اقتصاد، مذهب، پایبندی به سنت‌های پیشین، معماری و طراحی داخل خانه، در علایق زیبایی‌شناختی ساکنین تأثیرگذار بوده است. زیبایی‌شناختی ساکنین مجتمع مسکونی در منطقه پانزده بیشتر تحت تأثیر عوامل مذهبی و پایبندی به سنت‌ها و ارزش‌های پیشین است و عوامل اقتصادی و طراحی داخلی خانه، زیبایی‌شناسی ساکنین مجتمع مسکونی درمنطقه یک را تحت‌الشعاع قرار داده است. همچنین ساکنین در منطقۀ پانزده برخلاف ساکنین منطقۀ یک، کمتر تحت تأثیر معماری خانه بوده‌اند.