تجزیه ارتباط و ساختار بخشی از ذخایر ژنتیکی برنج (Oryza sativa L.) بر اساس نشانگرهای ریزماهواره
نویسندگان
1 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 دانش آموخته دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران
4 استادیار پژوهش، بخش اصلاح و تهیه بذر، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران
doi
10.22124/c.2017.2425چکیده
ارزش اقتصادی یک رقم به صفات مختلف آن بستگی دارد و از اینرو اطلاع دقیق از رفتار ژنتیکی و شناسایی مکانهای ژنومی دخیل در کنترل این صفات میتواند به بهنژادگر در اصلاح ارقام کمک کند. در این تحقیق، ارتباط و پیوستگی بین 25 نشانگر ریزماهواره با برخی از صفات مهم زراعی و مرفولوژیک در 121 لاین و رقم مختلف برنج از طریق مدلهای ارتباطیابی شامل مدل خطی عمومی (GLM) و مدل خطی مخلوط (MLM) با استفاده از نرمافزارهای Structure و Tassel مورد ارزیابی قرار گرفت. بر اساس 25 نشانگر ریزماهواره مورد استفاده در این مطالعه، ساختار ژنتیکی جمعیت به پنج زیرجمعیت فرعی (5=K) تقسیم شد که نتایج حاصل از رسم بارپلات نیز آنرا تایید کرد. در تجزیه ارتباطی با دو روش GLM و MLM، بهترتیب 26 و 30 نشانگر، ارتباط معنیداری را با صفات مورد مطالعه نشان دادند و تغییرات قابل توجهی از این صفات را توجیه کردند. وجود نشانگرهای مشترک در میان برخی صفات بررسی شده مانند ارتباط معنیدار نشانگر RM5 با صفات طول و عرض برگ پرچم و نشانگر RM3355 با صفات تعداد روز تا 50 درصد گلدهی و ارتفاع بوته میتواند ناشی از آثار پلیوتروپی و یا پیوستگی نواحی ژنومی دخیل در این صفات باشد. همچنین، نشانگرهای RM190 و RM6080 با ضریب تبیین بالابهترتیب با صفات طول شلتوک و عملکرد دانه منتسب شدند که میتوانند پس از آزمایشهای تکمیلی و تأیید نتایج، بهمنظور شناسایی ژنهای رمزکننده این صفات، ناحیه ژنومی مربوطه اشباع و توالییابی شوند.