بررسی کارایی مصرف انرژی ارقام مختلف برنج دانه بلند در استان گلستان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشیار، گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استادیار، گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22124/c.2017.2428چکیده
هدف از این پژوهش تحلیل میزان مصرف نهادهها، تولید ستانده و بررسی کارایی فنی در اراضی شالیکاری استان گلستان با استفاده از روش تحلیل پوششی دادهها است. اطلاعات لازم از طریق پرسشنامه و مصاحبه حضوری با 173 شالیکار گلستانی به روش نمونهبرداری تصادفی ساده در سال 1392 جمعآوری شد. نهادههای مورد بررسی شامل نیروی کارگری، ماشینها، سوخت دیزل، بذر، سموم شیمیایی، کودهای شیمیایی، کود آلی و الکتریسیته بودند. نتایج نشان داد که مجموع مصرف انرژی در مزارع برای تولید شلتوک برنج 1/99060 مگاژول بر هکتار بود، بهطوریکه میانگین کل انرژی ورودی به مزارع شالی برای تولید برنج دانهبلند پرمحصول 1/108392 مگاژول بر هکتار و در تولید برنج دانهبلند مرغوب 3/89835 مگاژول بر هکتار برآورد شد. نهاده سوخت دیزل با 7/38 درصد از کل انرژی ورودی به مزارع شالی بهعنوان پرمصرفترین نهاده انرژی در تولید شلتوک برنج بود. پس از سوخت دیزل، بیشترین سهم از کل انرژی ورودی در تولید شلتوک برنج مربوط به نهادههای الکتریسیته و ماشینها بهترتیب با 3/29 و 2/19 درصد بودند. میانگین کارایی فنی کشاورزان شالیکار برنج دانهبلند مرغوب و برنج دانهبلند پرمحصول بر مبنای رویکرد نهادهمحور و بازده متغیر نسبت به مقیاس در تحلیل پوششی دادهها بهترتیب 95/0 و 94/0 بود. نتایج بهدست آمده از بهینهسازی انرژی در این تحقیق نشان داد که میتوان در حدود 14 درصد از کل انرژی ورودی در تولید برنج دانهبلند مرغوب و 16/18 درصد از کل انرژی ورودی در تولید برنج دانهبلند پرمحصول را بدون هیچ کاهشی در میزان عملکرد، ذخیره کرد. نهاده انرژی الکتریسیته نیز بیشترین سهم از کل انرژی ذخیرهشده را به خود اختصاص داد.