پهنه بندی توان اکولوژیک کشت ذرت با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) در شهرستان بوکان
نویسندگان
1 استادیار، گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
2 دانشیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
3 دانشیار، گروه آب، دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
4 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
doi
10.22124/c.2017.2430چکیده
تضمین امنیت غذایی و معیشت کشاورزی مستلزم نگرشی جامع و سیستماتیک است که هدف آن استفاده پایدار و مدیریت منابع طبیعی از طریق توسعه و انطباق فناوری کشاورزی و تجارب مدیریتی است. بر این اساس، هدف تحقیق حاضر یافتن مکانهای مناسب برای کشت ذرت در سطح شهرستان بوکان بود. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی، از لحاظ نوع تحقیق توصیفی- اکتشافی و از نظر شیوه گردآوری دادهها کتابخانهای است. جهت انجام تحقیق، دو معیار اصلی محیط (با پارامترهایی از قبیل سنگشناسی، خاکشناسی، کاربری اراضی، پوشش گیاهی، منابع آب و نیز لایه مدل رقومی ارتفاعی یا DEM) و اقلیم (با پارامترهایی مانند دما، رطوبت، باد، بارش سالیانه، تبخیر و تعرق) ابتدا بهتفکیک و سپس بهصورت ترکیبی مورد بررسی قرار گرفت، به این ترتیب که در مرحله نخست دادههای اقلیمی از پنج ایستگاه پیرامونی شهرستان بوکان برای یک دوره مشترک 21 ساله (1985 تا 2005 میلادی) و دادههای محیطی بر پایه مقیاس 000,1:50 جمعآوری شد. در مرحله بعد و پس از استخراج نیازمندیهای اکولوژیک ذرت، این دادهها بر اساس اولویت تاثیرگذاری بر کشت این محصول با روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) ارزشگذاری و سپس کل سطح شهرستان بوکان بهمنظور کشت ذرت با استفاده از GIS و سایر نرمافزارهای مرتبط مورد تجزیه و تحلیل، شناسایی و رتبهبندی قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان داد که نواحی شمالی بخش سیمینه (با 2/13درصد از مساحت شهرستان) مناسبترین و دهستان ایلگورک (واقع در جنوبغربی شهرستان با 6 درصد از کل مساحت شهرستان) نامناسبترین پتانسیل را برای کشت ذرت دارند.