گزینش لاین های ذرت استخراجی از ژرم پلاسم سیمیت از طریق قابلیت ترکیب با تسترهای مناطق معتدله
نویسندگان
1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مغان، ایران
2 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22124/c.2017.2431چکیده
بهمنظور ارزیابی ترکیبپذیری لاینهای استخراجی از منابع ژرمپلاسم حارهای و نیمه حارهای سیمیت در تلاقی با لاینهای مناطق معتدله و تعیین گروه هتروتیکی آنها، تعداد 28 ترکیب حاصل از تلاقی چهار تستر مناطق معتدله (MO17، K18، A679 و K166B) با هفت لاین استخراجی از ژرمپلاسم ذرت سیمیت به همراه دو هیبرید شاهد (SC704 و SC705) در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مغان طی دو سال 92-1391 بررسی شدند. نتایج تجزیه لاین×تستر برای برآورد اثر ژنها نشان داد که هر دو اثر افزایشی و غیرافزایشی در کنترل عملکرد دانه و سایر صفات نقش داشتند. تخمین میزان ترکیبپذیری عمومی لاینها نشان داد که امکان استفاده مستقیم از لاینهای شماره 3، 5 و 7 در اصلاح عملکرد دانه وجود دارد. بررسی ترکیبپذیری خصوصی تلاقیها برای عملکرد دانه نیز نشان داد که فقط ترکیبپذیری خصوصی تستر MO17 با لاین شماره 3 مثبت و معنیدار بود. بهمنظور شناخت بیشتر لاینهای استخراجی از منابع مختلف سیمیت و انتساب لاینهای مورد مطالعه به سه گروه هتروتیکی موجود، آماره ترکیبپذیری عمومی و خصوصی گروههای هتروتیک (HSGCA) برآورد شد. بر این اساس، لاین شماره 1 واکنش مشابهی با گروه هتروتیک لنکستر شور کراپ، لاینهای شماره 3 و 4 با گروه هتروتیک رید یللو دنت و لاین شماره 6 با گروه هتروتیک K166B (لاین استخراجی از منابع غیرمعتدله سیمیت در ایران) داشتند و سایر لاینها واکنش مشابهی با گروههای هتروتیک تسترهای مورد مطالعه نشان ندادند. این موضوع ضرورت استفاده از تسترهای بیشتر و نیز بیش از یک تستر از هر گروه هتروتیک را در شناسایی منابع مناسب از ژرمپلاسم حارهای و نیمهحارهای نشان میدهد.