فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: بادام (Prunus dulcis MILL) از میوه‌های بسیار ارزشمندی است که به صورت تجاری در مناطق معتدل جهان کشت می‌شود. امروزه میوه‌های بزرگتر بازار فروش و سود بیشتری دارند. با توجه به تأثیر منابع گرده بر ویژگی‌های میوه بادام از جمله اندازه هسته، در این تحقیق پدیده زنیا در سطح مورفولوژیک و مولکولی جهت شناسایی و تایید ژن‌های مرتبط با اندازه میوه، مورد مطالعه قرار گرفته است. مواد و روش‌ها: برای این منظور بادام اربیکا با گونه Prunus orientalis و رقم سفید با دانه ریز و دو رقم مامایی و پویا با دانه درشت گرده‌افشانی شد و نمونه‌برداری از مراحل مختلف رشد میوه برای مطالعات مورفولوژیک و مولکولی انجام شد. ابعاد میوه با کولیس دیجیتال و وزن با ترازو دیجیتال اندازه‌گیری شد. نتایج: نتایج خصوصیات مورفولوژیک بذر نشان داد که بین تلاقی‌های مختلف تفاوت معنی‌داری وجود دارد، به طوری که گرده‌افشانی با رقم پویا باعث افزایش ویژگی‌های مورفولوژیکی مانند طول، عرض، ضخامت و وزن هسته والد مادری نسبت به P. Orientalis شد. همچنین برای بررسی نقش زنیا بر اندازه میوه در سطح مولکولی، میزان بیان ژن‌های Pdu-miR396a-BEN1 به عنوان ژن‌های دخیل در فرآیند رشد و نمو گیاهان، در مراحل مختلف رشد مغز بادام حاصل از تلاقی‌های مختلف بررسی و نقش احتمالی آن‌ها در کنترل اندازه هسته توسط RT-qPCR تایید شد. به طوری که Pdu-miR396a کاهش بیان معنی‌داری را در میوه بزرگ حاصل از تلاقی اربیکا × پویا در مقایسه با دیگر تلاقی‌ها داشت. همچنین روند بیان این ژن کاهشی بوده و با پیشرفت مراحل نموی و بزرگ شدن اندازه میوه، بیان آن کاهش پیدا کرده است. علاوه بر این همبستگی منفی بین بیان Pdu-miR396a و پروتئین هدف آن (BRI1-5 ENHANCED 1 (BEN1) ، مشاهده شد. به طوری که PduBEN1 افزایش بیان معنی‌داری را در میوه بزرگ حاصل از تلاقی اربیکا × پویا در مقایسه با دیگر تلاقی‌ها داشت. بنابراین، Pdu-miR396a-BEN1 به طور بالقوه در تنظیم اندازه دانه بادام توسط والدین مادری و پدری نقش دارد.نتیجه گیری: با توجه به نتایج بدست آمده می‌توان نتیجه گرفت که Pdu-miR396a-BEN1 به طور بالقوه در تنظیم اندازه دانه بادام نقش اساسی دارد و توسط والدین مادری و پدری بر اندازه میوه تاثیر می‌گذارد بنابراین بررسی بیان این ژن در کنار بررسی های مورفولوژیکی می‌تواند نشان دهنده و تایید کننده پدیده زنیا در بادام باشد.