فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تقلب در فراورده‏های پزشکی، شامل داروها و تجهیزات پزشکی، رفتاری نامشروع و زیان‌بار است که بهداشت عمومی و سلامت شهروندان را تهدید می‌کند و پیامدهای خطرناک این پدیدۀ جناییِ رو به رشد، این پرسش را مطرح می‌کند که جامعۀ جهانی در سطح اسناد بین‌المللی در مقابل این پدیدة جنایی چه واکنشی داشته و مبارزة کیفری ضد آن را به مدد کدامین تدابیر پیگیری کرده است؟ و وضعیت موضوع در حقوق ایران چگونه است؟ یافته‌های این پژوهش که از روش توصیفی- تحلیلی بهره گرفته است، نشان می‌دهد که با وجود اهتمام سازمان بهداشت جهانی و ایجاد ساختارهای ویژه برای مبارزه با پدیدۀ یادشده، انعقاد یک سند در قامت جهانی آن ناکام مانده است. اما شورای اروپا با تمرکز بر بهداشت عمومی و تفکیک آن از مالکیت فکری، با تصویب کنوانسیون مدیکرایم و تدوین راهبردهای پیشگیری، استفاده از حقوق کیفری، حمایت از بزه‌دیده و همکاری بین‌المللی، مبارزه با این پدیده را سامان داد و با تعریف مفاهیم ضروری، دولت‌های عضو را به جرم‌انگاری برخی رفتارها ملزم کرد و با پیش‌بینی مجازات و برخی تدابیر مؤثر، مناسب و بازدارنده، مبارزۀ کیفری با تقلب و جرایم مشابه متضمن تهدید سلامت عمومی را پی‌ریزی کرد و ضمن ایجاد هماهنگی بین دولت‌های عضو، تحولی مهم را در مبارزه با پدیدۀ تقلب در فراورده‌های پزشکی ایجاد نمود، ولی تصویب یک سند بین‌المللی جدید می‌تواند برخی کاستی‌های آن را جبران کند. در ایران، قوانین مختلف و ناهماهنگی مبارزۀ کیفری با پدیدة یادشده را برعهده دارد و جرم‌انگاری ناقص، مانند غفلت از تجهیزات پزشکی و برخی اقلام مرتبط، وضع قانون جدیدی را که به موضوعات پزشکی و دارویی اختصاص یابد و از تمامی راهبردهای مبارزه با این پدیدۀ ضد بهداشت عمومی بهره ‌گیرد، ضروری می‌نماید.