اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی بر سرزندگی، بهزیستی روان‌شناختی و فشارخون زنان مبتلا به بیماری‌های قلبی عروقی

نویسندگان

1 استاد، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 استاد، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 استاد گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

4 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22123/chj.2020.223029.1466
چکیده

مقدمه: زنان مبتلا به بیماری‌های قلبی عروقی با مشکلات فراوانی مواجه هستند و یکی از روش‌های مؤثر در بهبود ویژگی‌های آن‌ها، آموزش ذهن‌آگاهی است. بنابراین، هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی بر سرزندگی، بهزیستی روان‌شناختی و فشارخون زنان مبتلا به بیماری‌های قلبی عروقی بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه نیمه تجربی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش زنان مبتلا به بیماری‌های قلبی عروقی مراجعه‌کننده به بیمارستان قلب و عروق شهید رجایی تهران در سال 1398 بودند. نمونه پژوهش 40 نفر بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با روش تصادفی در دو گروه مساوی جایگزین شدند. گروه آزمایش 8 جلسه 70 دقیقه‌ای، آموزش ذهن‌آگاهی دریافت کردند و گروه کنترل آموزشی ندید. داده‌ها با پرسشنامه‌های سرزندگی و بهزیستی روان‌شناختی و دستگاه فشارخون جمع‌آوری و با آزمون‌های مجذور کای، t مستقل، آنالیز واریانس دوطرفه با اندازه‌گیری‌های مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شدند. یافته‌ها: گروه‌ها در مرحله پیش‌آزمون از نظر سرزندگی، بهزیستی روان‌شناختی و فشارخون تفاوت معنی‌داری نداشتند، اما در مراحل پس‌آزمون و پیگیری از نظر هر چهار متغیر تفاوت معنی‌دار بود (001/0>p). آموزش ذهن‌آگاهی باعث افزایش سرزندگی (015/0>p، 510/6=F)، بهزیستی روان‌شناختی (001/0>p، 893/12=F) و کاهش فشارخون سیستولیک (010/0>p، 258/7=F) و دیاستولیک (036/0>,p 751/4=F) گردید و نتایج درمان در مرحله پیگیری حفظ شد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان‌دهنده اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی بر بهبود سرزندگی، بهزیستی روان‌شناختی و فشارخون بود. توصیه می‌گردد روانشناسان و درمانگران از آموزش ذهن‌آگاهی در کنار سایر روش‌های درمانی برای بهبود سرزندگی، بهزیستی روان‌شناختی و فشارخون مبتلایان به بیماری‌های قلبی عروقی استفاده نمایند.