فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پرداخت خسارت یکی از ضمانت‌ اجرا‌های متداول نقض قرارداد است. از لحاظ نظری، پرداخت خسارت ممکن است یکی از این دو هدف را دنبال کند: قرار دادن زیان‌دیده در وضعیت پیش از انعقاد قرارداد، و قرار دادن وی در وضعیت فرضیِ پس از اجرای قرارداد. هدف اول به حمایت از منفعت منفی، و هدف دوم به حمایت از منفعت مثبت زیان‌دیده معروف است. در اصطلاحی دیگر، این دو منفعت به ترتیب، منفعت اعتماد و منفعت انتظار اطلاق می‌شوند. از لحاظ عملی در مورد اینکه هدف از پرداخت خسارت ناشی از نقض قرارداد، کدام‌یک از آنهاست، رویکردهای مختلفی در نظام‌های حقوقی ملاحظه می‌شود. طبق رویکردی که می‌توان به نظام‌های حقوقی رومی- ‌ژرمنی و کامن‌لایی و اَسناد مهم بین‌المللی و اروپایی نسبت داد، هدف از پرداخت خسارت، حمایت از منفعت مثبت یا انتظار است که از مهم‌ترین عناصر آن جبران منافع فوت‌شده است. در مورد نظام حقوقی کشورمان، با توجه به جایز نبودن مطالبۀ خسارت عدم‌النفع، ممکن است تصور شود که هدف از پرداخت خسارت ناشی از نقض قرارداد، حمایت از منفعت منفی یا اعتماد است؛ با این حال، در بسیاری از موارد، هدف از پرداخت خسارت، حمایت از منفعت انتظار یا مثبت زیان‌دیده است. این مقاله به شیوۀ علمی- پژوهشی و با روش تحلیلی نگارش یافته است.