اثر رطوبت شلتوک، دمای خشک کن و نوع سفیدکن بر درصد برنج سالم و ویژگی های کیفی برخی از ارقام برنج متداول در شمال ایران

نویسندگان

1 استادیار پژوهش،موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

2 کارشناس، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

3 استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

doi
چکیده

     ارقام مختلف شلتوک به‌دلیل ویژگی­های ذاتی متنوع، واکنش‌های متفاوتی نسبت به شرایط خشک­کردن و عملیات تبدیل نشان می­دهند. از این­رو، تعیین عوامل مطلوب خشک­کردن شلتوک و انتخاب سیستم تبدیل مناسب می‌تواند نقش به‌سزایی درکاهش ضایعات در فرآیند تبدیل داشته باشد. در این راستا، به­منظور مطالعه اثر عوامل خشک­کردن شلتوک و نوع سفیدکن بر درصد برنج سالم و ویژگی­های کیفی دو رقم برنج محلی و دو رقم پرمحصول شمال ایران، از آزمایش فاکتوریل چهار فاکتوره در قالب طرح کاملاً تصادفی استفاده شد. چهار فاکتور شامل نوع رقم در چهار سطح (هاشمی و طارم، گوهر و کشوری)، نوع سفید‌کن در دو سطح (سایشی و مالشی)، رطوبت نهایی شلتوک در دو سطح (10-9 و 12-11 درصد) و دمای خشک‌کن در دو سطح (40 و50 درجه سلسیوس) بودند. نتایج نشان داد که جذب آب ارقام گوهر و کشوری کمتر از ارقام هاشمی و طارم بود، اما اثر نوع سفیدکن بر جذب آب معنی‌دار نبود. بیشترین و کمترین از دست دادن مواد جامد نیز به­ترتیب متعلق به ارقام گوهر و طارم بود. در مجموع مقایسه فاکتورهای مورد مطالعه در این تحقیق نتایج نشان دادکه خشک کردن شلتوک با دمای40 درجه سلسیوس و رطوبت نهایی12-11 درصد و به‌کارگیری سفید‌کن سایشیبرای تبدیل ارقام محلی و پرمحصولباعث تولید برنج سالم بیشتری شد، امابرای تبدیل شلتوک با سیستم اصطکاکی، رطوبت نهایی10-9 درصد منجر به تولید برنج سالم بیشتری شد.