شناسایی و ویژگی‌یابی Escherichia coli O157:H7 در آب آشامیدنی شهر بغداد با استفاده از روش‌های فنوتیپی، ایمنی‌شناسی و مولکولی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات بازار و حمایت از مصرف‌کننده، دانشگاه بغداد، بغداد، عراق.

2 مرکز تحقیقات بازار و حمایت از مصرف‌کننده، دانشگاه بغداد، بغداد، عراق.

3 مرکز تحقیقات بازار و حمایت از مصرف‌کننده، دانشگاه بغداد، بغداد، عراق.

doi
10.22103/jab.2026.26531.1826
چکیده

هدف: هدف از این مطالعه جداسازی و شناسایی Escherichia coli O157:H7 از آب آشامیدنی مورد مصرف انسان در شهر بغداد بود. ایزوله‌ها با استفاده از روش‌های متداول فنوتیپی و بیوشیمیایی مشخصه‌یابی شدند. سپس توانایی آن‌ها در تولید سم شیگا (Stx) با استفاده از آزمون الایزا (ELISA) تعیین گردید. علاوه بر این، شناسایی مولکولی و تعیین ژنوتیپ انجام شد. برای شناسایی ژن‌های stx1 و stx2 از واکنش زنجیره‌ای پلیمراز چندگانه (MPCR) استفاده شد. هدف دیگر، مقایسه این ژن‌ها به‌عنوان شاخص‌های تشخیصی و اپیدمیولوژیک با روش‌های تشخیصی سنتی بود.مواد و روش‌ها: در مجموع ۳۰ نمونه آب آشامیدنی از دو سوی شهر بغداد (کرخ و رصافه) در فاصله زمانی ژوئیه تا اوت ۲۰۲۳ جمع‌آوری شد. نمونه‌ها در بطری‌های شیشه‌ای استریل ۲۵۰ میلی‌لیتری حاوی 3 درصد تیوسولفات سدیم برداشت شدند. برای جداسازی E. coli O157:H7 از محیط کشت مک‌کانکی سوربیتول حاوی سفیکسیم-تلوریت (CT-SMAC) استفاده شد. شناسایی بیوشیمیایی با سیستم API 20E انجام گرفت. همچنین، تولید سم شیگا با روش ELISA بررسی شد. شناسایی مولکولی ژن‌های stx1 و stx2 با استفاده از تکنیک PCR صورت پذیرفت.نتایج: از میان ۳۰ نمونه آب آشامیدنی بررسی‌شده، ۲۵ ایزوله E. coli به‌دست آمد. آزمون‌های بیوشیمیایی ۱۰ ایزوله را به‌عنوان E. coli شناسایی کردند، در حالی که سیستم API 20E شش ایزوله را تأیید نمود. بررسی سرولوژیک با آزمون آگلوتیناسیون سریع لاتکس نشان داد که چهار ایزوله به سروتیپ E. coli O157:H7 تعلق دارند. نتایج ELISA نشان داد که هر چهار ایزوله قادر به تولید سم شیگا هستند. تحلیل MPCR نشان داد که یک ایزوله حامل ژنstx1 (۱۸۰ جفت‌باز) بوده و هر چهار ایزوله دارای ژن stx2 (۲۵۵ جفت‌باز) بودند.نتیجه‌گیری: سم شیگا (Stx) که با نام وروتوکسین نیز شناخته می‌شود، یک سم AB₅ است که توسط برخی سویه‌های E. coli، به‌ویژه E. coli O157:H7، تولید می‌شود و ارتباط نزدیکی با سم تولیدشده توسط Shigella dysenteriae دارد. وجود ژن‌های stx1 و stx2 در ایزوله‌های آب آشامیدنی می‌تواند خطر بالقوه‌ای برای سلامت عمومی را نشان دهد و همچنین بر کاربرد روش‌های مولکولی به‌عنوان ابزارهایی قابل اعتماد برای شناسایی و پایش E. coli بیماری‌زا در آب آشامیدنی تأکید می‌کند.