فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حمایت دیپلماتیک دولت از تبعۀ خود در مقابل دیگر دولت متبوع او از مسائل چالش‌برانگیز حقوق بین‌الملل است که اخیراً با اعلام حمایت دیپلماتیک دولت بریتانیا از خانم نازنین زاغری که یک فرد دوتابعیتی ایرانی-بریتانیایی است بسیار برجسته شده است. با اینکه در حقوق بین‌المللِ سنتی اغلب در چنین وضعیت‌هایی عدم مسئولیت دولت متبوع مورد توجه قرار می‌گرفت، امروزه حمایت دیپلماتیک از سوی دولتی که فرد چندتابعیتی، تابعیت غالب و مؤثر او را دارد، علیه دیگر دولت متبوع او امکان‌پذیر است. فارغ از تابعیت غالب خانم زاغری، رفتار دولت بریتانیا که در اقدامات ملی و بین‌المللی آن نمود پیدا کرده، نشان‌دهندۀ این است که این دولت اعتقادی به حمایت دیپلماتیک از تبعۀ خود در مقابل دیگر دولت متبوع او ندارد، جز در مواردی که دیگر دولت متبوع فرد، او را بریتانیایی قلمداد کند؛ بنابراین، بریتانیا ممکن است مأخوذ به شیوۀ عمل خود شود. بریتانیا می‌تواند با توسل به پروتکل اختیاری منضم به کنوانسیون روابط کنسولی (1963م) و ادعای نقض مادۀ 36(1) کنوانسیون از سوی ایران به دیوان بین‌المللی دادگستری مراجعه کند. با ‌این حال، آزادی خانم زاغری که بریتانیا به‌دنبال آن است نتیجۀ مستقیم مراجعه به دیوان نخواهد بود.