فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به­منظور مطالعه اثر تاریخ کاشت و کود نیتروژن بر مراحل مختلف نموی گندم، آزمایشی به­صورت کرت­های دوبار خرد شده در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1393-1392 در مرکز تحقیقات خراسان رضوی اجرا شد. تیمارها شامل تاریخ کاشت در سه سطح (10 مهر، 5 آبان و 30 آبان) در کرت­های اصلی، کود نیتروژن در سه سطح (صفر، 150 و 300 کیلوگرم اوره در هکتار) در کرت­های فرعی و شش رقم گندم (زرین، گاسکوژن، سایونز، پیشگام، الوند و میهن) در کرت­های فرعی فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که رقم پیشگام و میهن با 77/2516 و 17/2422 به­ترتیب بیشترین و کمترین نیاز حرارتی برای طی کردن مرحله نمو را به خود اختصاص دادند و تأخیر در کاشت سبب کاهش طول مراحل نموی و کاهش درجه - روز لازم برای اتمام مراحل نموی شد. کاربرد بیشتر نیتروژن، طول مراحل نموی گندم به­ویژه مرحله برجستگی دوگانه تا سنبلچه انتهایی و سنبلچه انتهایی تا گرده­افشانی را به­ترتیب 12/11 و 35/11 درصد افزایش داد. از بین مراحل نموی نیز مراحل ابتدایی که تعیین کننده تعداد دانه هستند، بیشترین همبستگی را با عملکرد دانه داشتند. بنابراین، در صورت تأخیر در کاشت می­توان با مصرف بیشتر کود نیتروژن مراحل نموی گندم را به تأخیر انداخت. بر اساس نتایج این تحقیق، رقم پیشگام در تاریخ کاشت مناسب (10 مهر) و رقم الوند در تاریخ­های کاشت دیر (5 و 30 آبان) در بیشتر مراحل رشد نسبت به سایر ارقام برتری داشتند.