بررسی ژن‌های مسئول مقاومت آنتی‌بیوتیکی در مخمر Zygosaccharomyces rouxii

نویسندگان

1 دانشکده علوم، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه موصل، موصل، عراق.

doi
10.22103/jab.2026.26629.1834
چکیده

هدف: هدف از این مطالعه شناسایی محل ژنتیکی ژن‌های مقاومت به آنتی‌بیوتیک‌ها و فلزات سنگین در مخمرهایZygosaccharomyces rouxii و Candida tropicalis بود. این مخمرها از برگ‌های درخت نارنگی جمع‌آوری‌شده از شهر موصل جداسازی شدند. تمرکز اصلی پژوهش بر تعیین این موضوع بود که آیا ژن‌های مقاومت بر روی DNA پلاسمیدی قرار دارند یا بر روی DNA کروموزومی.مواد و روش‌ها: ایزوله‌های مخمری Z. rouxii و C. tropicalis از نظر وجود DNA پلاسمیدی مورد بررسی قرار گرفتند. برای تعیین محل ژن‌های مقاومت، از دو روش استفاده شد. روش نخست شامل حذف پلاسمید (plasmid curing) با استفاده از اتیدیوم بروماید با غلظت ۱۵۰ میکروگرم بر میلی‌لیتر بود. این تیمار برای هر دو گونه مخمری به‌منظور حذف DNA پلاسمیدی اعمال شد. پس از حذف پلاسمید، حساسیت کلنی‌های مخمری نسبت به آنتی‌بیوتیک‌ها و فلزات سنگین مختلف بررسی گردید. الکتروفورز ژل برای تأیید حذف یا باقی‌ماندن DNA پلاسمیدی به کار رفت. روش دوم شامل آزمایش‌های کونژوگاسیون برای بررسی انتقال DNA پلاسمیدی بین ایزوله‌های مخمری بود. در این روش، Z. rouxii به‌عنوان سویه دهنده و C. tropicalis حذف‌پلاسمیدشده به‌عنوان سویه گیرنده مورد استفاده قرار گرفت.نتایج: حذف پلاسمید در هر دو گونه مخمری با موفقیت انجام شد، به‌طوری که بسیاری از کلنی‌های حذف‌پلاسمیدشده نسبت به آنتی‌بیوتیک‌ها و فلزات سنگین مورد آزمایش حساس شدند. در Z. rouxii، درصد حذف پلاسمید بین 12% تا 94% متغیر بود، به‌جز در مورد سفالکسین مونوهیدرات و سولفات روی (ZnSO₄) که مقاومت از بین نرفت. در C. tropicalis، میزان از دست رفتن مقاومت برای آنتی‌بیوتیک‌ها بین 17% تا 80% و برای فلزات سنگین بین 15% تا 85% بود، به‌جز در مورد کتوکونازول و ZnSO₄ . این نتایج نشان می‌دهد که مقاومت به این عوامل احتمالاً توسط DNA کروموزومی کدگذاری می‌شود. نتایج ژل الکتروفورز نیز این یافته‌ها را تأیید کرد. آزمایش‌های کونژوگاسیون انتقال موفق پلاسمید از Z. rouxii به C. tropicalis حذف‌پلاسمیدشده را نشان داد، به‌طوری که فراوانی کونژوگاسیون برابر با ‎0.84 × 10⁻⁸‎ بود.نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که ژن‌های مقاومت در Z. rouxii و C. tropicalis می‌توانند بر روی DNA پلاسمیدی یا کروموزومی قرار داشته باشند. مشخص شد که پلاسمید منتقل‌شده از Z. rouxii حامل ژن‌های مقاومت به نیستاتین است. این یافته می‌تواند نقش مهم DNA پلاسمیدی را در بروز مقاومت آنتی‌بیوتیکی تأیید کند.