فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: بهبود هم‌زمان عملکرد و کیفیت روغن برای افزایش ارزش اقتصادی گلرنگ تحت شرایط محیطی محلی اهمیت زیادی دارد. ازاین‌رو، هدف از مطالعه حاضر بررسی اثر تاریخ‌های مختلف کاشت و محلول‌پاشی برگی نانو‌بور بر عملکرد بذر، درصد روغن و ترکیب اسیدهای چرب گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) بود.مواد و روش‌ها: این آزمایش مزرعه‌ای در فصل رشد زمستانه ۲۰۲۴-۲۰۲۵ در دو منطقه رصیدیه و وانه اجرا شد. تیمارها شامل سه تاریخ کاشت (۲۰ نوامبر، ۵ دسامبر و ۲۰ دسامبر) و سه غلظت محلول‌پاشی برگی نانو‌بور (۰، ۲٫۵ و ۵ گرم در لیتر) بودند. آزمایش به‌صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی (RCBD) با سه تکرار در هر محل انجام گرفت. داده‌ها شامل وزن هزار دانه، عملکرد بذر، درصد روغن بذر، عملکرد روغن و ترکیب اسیدهای چرب روغن شامل اسیدهای اولئیک، لینولئیک، پالمیتیک و استئاریک جمع‌آوری شدند. عملیات زراعی متداول در طول فصل رشد اعمال شد و سپس تجزیه و تحلیل آماری برای ارزیابی اثرات اصلی و متقابل تیمارها انجام گرفت.نتایج: نتایج نشان داد که تاریخ کاشت تأثیر معنی‌داری بر بهره‌وری و کیفیت روغن گلرنگ دارد. کاشت زودهنگام در تاریخ ۲۰ نوامبر در هر دو منطقه بیشترین مقادیر وزن هزار دانه، عملکرد بذر، درصد روغن بذر، عملکرد روغن و درصد اسیدهای اولئیک و لینولئیک را به همراه داشت. در مقابل، تاریخ‌های کاشت دیرتر (۵ و ۲۰ دسامبر) باعث افزایش محتوای اسیدهای پالمیتیک و استئاریک روغن در هر دو منطقه رصیدیه و وانه شدند. محلول‌پاشی برگی نانو‌بور به‌طور معنی‌داری تمام صفات اندازه‌گیری‌شده را نسبت به تیمار شاهد بهبود داد. بالاترین غلظت نانو‌بور (۵ گرم در لیتر) بیشترین مقادیر اجزای عملکرد، درصد روغن، عملکرد روغن و تمامی اسیدهای چرب مورد بررسی را ایجاد کرد. همچنین، اثر متقابل معنی‌داری بین تاریخ کاشت زودهنگام (۲۰ نوامبر) و مصرف ۵ گرم در لیتر نانو‌بور مشاهده شد که بیشترین عملکرد بذر را در هر دو محل آزمایش به دست داد.نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که کاشت زودهنگام همراه با تغذیه برگی نانو‌بور روشی مؤثر برای بهبود عملکرد گلرنگ و کیفیت اسیدهای چرب آن است. بر اساس نتایج، کاشت در تاریخ ۲۰ نوامبر همراه با مصرف نانو‌بور به غلظت ۵ گرم در لیتر تحت شرایط محیطی مشابه توصیه می‌شود.