استخراج صمغ از میوه Cordia myxa L. و ارزیابی ویژگی‌های عملکردی و فیزیکوشیمیایی آن

نویسندگان

1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کوفه، نجف، عراق.

2 مدیریت بهداشت نجف، نجف، عراق.

3 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کوفه، نجف، عراق

doi
10.22103/jab.2026.26730.1838
چکیده

هدف: هدف از این مطالعه استخراج صمغ از میوه Cordia myxa L. و ارزیابی ترکیب شیمیایی، ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی و خصوصیات عملکردی آن بود. این صمغ گیاهی به دلیل منشأ طبیعی و رفتار عملکردی مناسب، می‌تواند کاربردهای بالقوه‌ای در صنایع غذایی و صنایع مرتبط داشته باشد.مواد و روش‌ها: برای استخراج صمغ از میوه Cordia myxa L. از روش استخراج با آب استفاده شد. پودر صمغ به‌دست‌آمده از نظر ترکیب شیمیایی شامل رطوبت، پروتئین، چربی، خاکستر و کربوهیدرات کل مورد تجزیه قرار گرفت. ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی از جمله pH، چگالی ظاهری، چگالی کوبیده‌شده و ضریب تورم با استفاده از روش‌های استاندارد آزمایشگاهی اندازه‌گیری شدند. همچنین ویژگی‌های عملکردی صمغ شامل ظرفیت نگهداری آب، ظرفیت نگهداری روغن، قابلیت امولسیون‌کنندگی در غلظت‌های مختلف (1/0، 2/0 و 3/0 درصد) و ظرفیت و پایداری کف در دمای اتاق (۲۵ درجه سانتی‌گراد) بررسی گردید.نتایج: ترکیب شیمیایی صمغ میوه Cordia myxa L. شامل 94/4% رطوبت، 43/1% پروتئین، 89/8% چربی، 33/5% خاکستر و 41/79% کربوهیدرات کل بود. مقدار pH صمغ 33/6 به‌دست آمد که نشان‌دهنده ماهیت تقریباً خنثی آن است. چگالی ظاهری و چگالی کوبیده‌شده به‌ترتیب 39/0 و 37/0 گرم بر سانتی‌متر مکعب بودند، در حالی‌که ضریب تورم به 9/3% رسید. نتایج آزمون‌های عملکردی نشان داد که صمغ دارای ظرفیت نگهداری آب و روغن مناسبی به‌ترتیب معادل 41/13 و 30/4 گرم به ازای هر گرم پودر صمغ است. قابلیت امولسیون‌کنندگی با افزایش غلظت افزایش یافت و به‌ترتیب به 47/72%، 46/74% و 69/76% در غلظت‌های 1/0، 2/0 و 3/0 درصد رسید. ظرفیت کف با افزایش غلظت اندکی کاهش یافت، در حالی‌که پایداری کف بهبود پیدا کرد و در بالاترین غلظت به حدود 97% رسید.نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که صمغ میوه Cordia myxa L. دارای ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی و عملکردی مطلوبی است. با توجه به توانایی مناسب در نگهداری آب و روغن، قابلیت امولسیون‌کنندگی و پایداری کف، این صمغ طبیعی می‌تواند به‌عنوان یک ترکیب امیدبخش برای استفاده در صنایع غذایی و سایر کاربردهای صنعتی در نظر گرفته شود.