بررسی تنوع ژنتیکی تعدادی از ژنوتیپ های زراعی و وحشی جو با استفاده از نشانگرهای مولکولی AFLP
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه زیست شناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
2 استاد، گروه زیست شناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
3 دانشیار، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران
4 دانش آموخته دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران
5 استادیار، گروه منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران
6 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،ساری، ایران
doi
چکیده
دراینمطالعه،ازنشانگرهایمولکولیAFLP برای بررسی تنوع ژنتیکی بین 24 ژنوتیپ جو استفاده شد. هشت ترکیب آغازگری EcoRI/Tru1I، در مجموع 332 نوار قابل امتیازدهی ایجاد کردند که 292 عدد (15/89 درصد) از آنها چند شکل بودند. تنوع ژنتیکی محاسبه شده با روش نی در محدوده 38/0-29/0 بود.شباهتژنتیکیژنوتیپها نیز بین 20/0 تا 56/0 متغیر بود.بیشترین و کمترین درصد چندشکلی بهترتیب در ترکیبهای آغازگریACG- Tru1I+CGA+EcoRI،(47/0درصد) و EcoRI+ACT - Tru1I+CCG، (26/0 درصد) بهدست آمد. دندروگرام حاصل از تجزیه خوشهای با استفاده از ضریب تشابه جاکارد و روشUPGMA ژنوتیپها را به چهار گروهاصلی تقسیم کرد. در گروههای اول و دوم ژنوتیپهای ششردیفه و در گروههای سوم و چهارم ترکیبی از ژنوتیپهای ششردیفه و دوردیفه قرار گرفتند. بر اساس ماتریس ضرایب شباهت، کمترین فاصله ژنتیکی بین رقم نیمروز و ژنوتیپ جمعیتی خراسانرضوی و نیز بین نمونه جمعیتیTN2173کرج و لاین EB-86-3 مشاهده شد. ژنوتیپ جمعیتی تیلآباد و تلاقی (F1)ALISOS/CI03909-2 نیز بیشترین فاصله ژنتیکی را نشان دادند. با توجه به مشاهده میزان بالای چندشکلی در بین ژنوتیپهای مطالعه شده در این تحقیق میتوان از نشانگر AFLP و بهویژه ترکیب آغازگری ACG- Tru1I+CGA+EcoRIکه درصد چندشکلی بالاتری را تولید کرد، بهعنوان یک ابزار توانمند در تمایز ژنوتیپهای نزدیک و سایر برنامههای اصلاحی جو استفاده کرد.
