فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف از این پژوهش، بررسی اثر کاربرد ماده آلی و محلول‌پاشی روی بر رشد رویشی نهال‌های پرتقال محلی (Citrus sinensis L.) پیوندشده روی پایه نارنج بود. این آزمایش در ایستگاه باغبانی المحاویل وابسته به شرکت عمومی باغبانی و جنگلداری، وزارت کشاورزی عراق، طی دوره زمانی اکتبر ۲۰۲۴ تا ژوئن ۲۰۲۵ انجام شد. هدف اصلی تحقیق، بهبود رشد نهال و وضعیت تغذیه‌ای آن‌ها در شرایط نهالستانی بود.مواد و روش‌ها: کود دامی به‌عنوان منبع ماده آلی در چهار سطح 0، 25/0، 50/0 و 75/0 کیلوگرم برای هر نهال به کار رفت. عنصر روی به‌صورت محلول‌پاشی برگی در سه غلظت ۰، ۲۰ و ۴۰ میلی‌گرم روی در لیتر، با استفاده از سولفات روی آبدار اعمال شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. صفات رویشی شامل ارتفاع نهال، قطر ساقه، تعداد برگ، سطح برگ، میزان کلروفیل (عدد SPAD) ، وزن خشک نهال و محتوای عناصر غذایی برگ اندازه‌گیری شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از آنالیز واریانس (ANOVA) و مقایسه میانگین‌ها با آزمون حداقل اختلاف معنی‌دار (LSD) در سطح احتمال 5% انجام گرفت.نتایج: نتایج نشان داد که افزایش سطح ماده آلی موجب بهبود معنی‌دار تمامی صفات رویشی اندازه‌گیری‌شده شد. بیشترین مقادیر در سطح 75/0 کیلوگرم ماده آلی برای هر نهال به دست آمد؛ به‌طوری‌که ارتفاع نهال به 87/98 سانتی‌متر، قطر ساقه به 23/1 سانتی‌متر، تعداد برگ به 27/95 برگ در هر نهال، سطح برگ به 27/21 دسی‌متر مربع، میزان کلروفیل به 37/45 واحد SPAD، وزن خشک نهال به 6/116 گرم و محتوای نیتروژن برگ به 88/1% رسید. محلول‌پاشی روی با غلظت ۴۰ میلی‌گرم در لیتر نیز باعث افزایش معنی‌دار تمامی صفات رشد شد، از جمله ارتفاع (45/94 سانتی‌متر)، قطر ساقه (20/1 سانتی‌متر)، تعداد برگ (9/91 برگ در هر نهال)، سطح برگ (7/20 دسی‌متر مربع)، میزان کلروفیل (48/45 واحد SPAD) (و وزن خشک (3/117 گرم)، همراه با بهبود محتوای عناصر معدنی برگ. بیشترین مقادیر تمامی صفات مورد مطالعه در تیمار ترکیبی 75/0 کیلوگرم ماده آلی به همراه ۴۰ میلی‌گرم روی در لیتر مشاهده شد.نتیجه‌گیری: می‌توان نتیجه گرفت که کاربرد توأم ماده آلی و محلول‌پاشی روی به‌طور مؤثری رشد رویشی و وضعیت تغذیه‌ای نهال‌های پرتقال محلی را بهبود می‌بخشد. تیمار 75/0 کیلوگرم ماده آلی برای هر نهال همراه با ۴۰ میلی‌گرم روی در لیتر مؤثرترین تیمار بود و می‌تواند برای ارتقای کیفیت نهال در نهالستان‌های مرکبات و استقرار بهتر باغ توصیه شود.