فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: آبزی‌پروری سریع‌ترین صنعت تولید غذا در جهان به شمار می‌رود و راهکارهایی برای مقابله با ناامنی غذایی ناشی از تغییرات اقلیمی، رشد جمعیت و محدودیت منابع ارائه می‌دهد. با این حال، این بخش با چالش‌های متعددی از جمله شیوع بیماری‌ها، نرخ رشد پایین، مشکلات تولیدمثلی و خطرات زیست‌محیطی ناشی از فرار ماهیان پرورشی به طبیعت مواجه است. این مطالعه با هدف بررسی استفاده از فناوری ویرایش ژن CRISPR-Cas9 به‌عنوان راهکاری نوین در زیست‌فناوری جانوران دریایی برای رفع این مشکلات انجام شد. هدف اصلی پژوهش، بررسی نقش فناوری CRISPR در بهبود صفات ژنتیکی ماهیان پرورشی است. در این راستا، تأثیر این فناوری بر افزایش سرعت رشد، مقاومت به بیماری‌ها، تحمل تنش و کنترل تولیدمثل در گونه‌هایی مانند سالمون آتلانتیک، تیلاپیا و گربه‌ماهی بررسی شده است. همچنین، نگرانی‌های اخلاقی، پیامدهای زیست‌محیطی و مسائل تجاری مرتبط با استفاده از ویرایش ژن در آبزی‌پروری مورد بحث قرار گرفته‌اند.مواد و روش‌ها: این پژوهش مبتنی بر یک مرور جامع از مطالعات علمی پیشین است که عمدتاً بر آزمایش‌های ویرایش ژن، تغییرات صفات فنوتیپی ماهیان، قوانین و مقررات مرتبط و کاربردهای CRISPR در صنعت آبزی‌پروری تمرکز دارد. در این بررسی، استفاده موفق از CRISPR-Cas9 برای تولید ماهیان نابارور (به‌منظور جلوگیری از انتقال ژن به جمعیت‌های وحشی)، کاهش خطر عفونت‌های ویروسی، افزایش کارایی مصرف خوراک و بهبود ارزش تغذیه‌ای ماهیان مورد توجه قرار گرفته است.نتایج: نتایج نشان داد که فناوری CRISPR-Cas9 می‌تواند به‌طور قابل توجهی بهره‌وری آبزی‌پروری را افزایش دهد؛ به‌طوری‌که ماهیانی با رشد سریع‌تر، کیفیت عضلانی بهتر و مقاومت بالاتر به بیماری‌ها تولید می‌شوند. همچنین، این فناوری می‌تواند مصرف مواد شیمیایی و آنتی‌بیوتیک‌ها را کاهش دهد. با این حال، نگرانی‌هایی همچون خطر بروز تغییرات ژنتیکی ناخواسته، احتمال انتقال ژن‌های ویرایش‌شده به جمعیت‌های وحشی، کاهش تنوع زیستی و دسترسی محدود کشاورزان کوچک به این فناوری همچنان مطرح است.نتیجه‌گیری: فناوری CRISPR-Cas9 ظرفیت بالایی برای ارتقای پایداری زیست‌محیطی صنعت آبزی‌پروری دارد و ابزارهای نوآورانه‌ای برای مقابله با چالش‌های اساسی این بخش فراهم می‌کند. این فناوری می‌تواند در تأمین تقاضای رو به رشد جهانی برای غذاهای دریایی سالم و مغذی نقش مهمی ایفا کند. با این حال، استفاده ایمن و مسئولانه از CRISPR مستلزم تدوین قوانین سخت‌گیرانه‌تر، افزایش آگاهی عمومی، دسترسی عادلانه به فناوری و پایش بلندمدت اثرات زیست‌محیطی آن است.