فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: تغذیه با پروتئین بالا با تغییرات عمیق در متابولیسم کبدی همراه است، با این حال سازوکارهای مولکولی ارتباط‌دهنده مصرف زیاد پروتئین با این تغییرات متابولیکی هنوز به‌طور کامل روشن نشده‌اند. هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر رژیم غذایی پرپروتئین بر بیان ژن کبدی TCF7L2 و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی در رت‌های نژاد ویستار بود.مواد و روش‌ها: در مجموع ۴۸ رت نر ویستار (سن ۸–۱۰ هفته، وزن اولیه ۲۰۰–۲۵۰ گرم) به‌صورت تصادفی به چهار گروه (هر گروه ۱۲ سر) تقسیم شدند: گروه شاهد (رژیم حاوی 10% پروتئین)، گروه کم‌پروتئین (5%)، گروه پروتئین متوسط (20%) و گروه پرپروتئین (40%). حیوانات به مدت ۱۲ هفته با رژیم‌های تعیین‌شده تغذیه شدند. فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی کبدی شامل سوپراکسید دیسموتاز (SOD)، گلوتاتیون پراکسیداز (GPx) و نیتریک‌اکسید سنتاز اندوتلیال (eNOS) به روش اسپکتروفتومتری اندازه‌گیری شد. بیان ژن TCF7L2 با استفاده از PCR کمی در زمان واقعی (qRT-PCR) ارزیابی گردید. همچنین، میزان آلبومین و پروتئین تام سرم و وزن بدن حیوانات اندازه‌گیری شد. داده‌ها به‌صورت میانگین ± انحراف معیار گزارش شدند و تحلیل آماری با آزمون آنالیز واریانس یک‌طرفه (ANOVA) و آزمون تعقیبی توکی انجام گرفت.نتایج: بیان mRNA ژن TCF7L2 در گروه شاهد به‌عنوان خط پایه (تغییر بیان = 1) در نظر گرفته شد. در گروه پرپروتئین، بیان این ژن نسبت به گروه شاهد به میزان 9/0±8/6 برابر افزایش یافت (p<0.001). یافته‌ها نشان داد که رژیم غذایی پرپروتئین به‌طور معنی‌داری موجب افزایش بیان ژن TCF7L2 شد (p<0.001). فعالیت آنزیم SOD در گروه پرپروتئین نسبت به شاهد 45% افزایش داشت (p<0.01). فعالیت GPx به میزان 38% افزایش یافت (p<0.01) و فعالیت eNOS نیز 52% افزایش نشان داد (p<0.001). همچنین، مقادیر پروتئین تام و آلبومین سرم در رت‌های دریافت‌کننده رژیم پرپروتئین به‌طور معنی‌داری بیشتر بود (p<0.05). کاهش معنی‌دار افزایش وزن بدن در گروه پرپروتئین نسبت به گروه‌های شاهد و کم‌پروتئین مشاهده شد (p<0.05).نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که پروتئین غذایی می‌تواند از طریق تنظیم رونویسی وابسته به TCF7L2، سازوکارهای دفاع آنتی‌اکسیدانی کبد را تعدیل کند. رژیم پرپروتئین ممکن است از طریق فعالیت رونویسی ژن TCF7L2 در پیشگیری از بروز بیماری‌های متابولیک نقش داشته باشد. با این حال، انجام مطالعات بالینی بیشتر برای بررسی مزایای متابولیکی احتمالی این یافته‌ها در انسان ضروری است.