واکاوی وقف اوراق بهادار در نظام حقوق اقتصادی بین المللی با نگاهی بر مبانی مالکیت فکری
نویسندگان
1 گروه حقوق خصوصی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد نیشابور، نیشابور، ایران.
2 گروه حقوق خصوصی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
3 گروه حقوق انرژی و تجارت بین الملل، دانشکده حقوق دانشگاه تهران (دانشکدگان فارابی)، تهران، ایران.
doi
10.22034/ejs.2025.485716.1968چکیده
زمینه و هدف: در نظام حقوق اقتصادی بینالمللی، موضوعات حقوقی از منظر نوع کارایی و معیارهای اقتصادی در پهنه بینالمللی مورد توجه قرار میگیرد. در این پژوهش نیز با همین دیدگاه، وقف اوراق بهادار از جمله اوراق بهادار مبتنی بر مالکیت فکری با هدف کارایی اقتصادی و بر اساس معیارهای اقتصادی در عرصه بینالمللی سنجیده میشود. مواد و روشها: مقاله پیش رو با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی و با ابزار کتابخانهای و فیش برداری در گرد آوردی مطالب بهره جسته است. این مقاله از منظر نظری به بررسی موضوع مورد نظر پرداخته است. مواد مورد بحث نیز کیفی بوده است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، صداقت، امانتداری و اصالت متون در زمره مهمترین ملاحظات اخلاقی رعایت شده است. یافتهها: نتایج این پژوهش حاکی از آن است که هدف اساسی در حقوق اقتصادی بینالمللی، ایجاد پیوند میان تجارب تاریخی جوامع انسانی برای نیل به توسعه پایدار مترقیانه است. استفاده از نهاد وقف میتواند بهعنوان روشی کارآمد در بهره مندی از تجارب دانش و هنر بشری در عرصه بینالمللی به کار رود. همچنین، امروزه به دلیل انحصار در تکنولوژی و دانش فنی، امکان بهرهمندی همۀ کشورها از دستاوردهای علمی بینالمللی وجود ندارد. این امر به عقب ماندگی برخی کشورها در فرایند توسعه و حفاظت از طبیعت منجر شده است. حال با در نظر گرفتن مفهوم وقف بر مالکیت فکری، میتوان در قالب دستور العملهای حقوق اقتصادی بینالمللی، فرصتی برای وقف دانش و فناوری و توسعه پایدار اقتصادی فراهم نمود. نتیجه: نهاد وقف که آمیخته با اهداف معنوی است به ویژه در بعد اوراق مبتنی بر مالکیت فکری میتواند انحصار تکنولوژی و دانش فنی را از بین برده و از این طریق، به توسعه اقتصادی همه کشورها کمک نماید.