فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از چالش­‌های پیش روی کشاورزان، به‏ ویژه تولیدکنندگان محصولات فسادپذیر، تغییرات درآمد در نتیجة نوسان‏‌های بالای قیمت این محصولات است. کشاورزان، بیشتر برای رسیدن به حداکثر سودآوری، تمرکز بر بیشینه­سازی تولید دارند، در حالی که با توجه به نوسان‏‌های موجود در بازار، حداکثر تولید لزوماً منتج به حداکثر سودآوری نمی­‌شود. بنابراین، هدف مطالعة حاضر بررسی اثر مدیریت هم‏زمان تولید و نوسان‏‌های قیمت در بازار با استفاده از الگوی یکپارچه تولید و توزیع بر سود گوجه ‏فرنگی‏‌کاران در نظر گرفته شد. داده‌های مورد نیاز از مزارع گوجه‌فرنگی منطقه (شهرستان) بیضا در استان فارس در سال 1402 از طریق پرسشنامه جمع‌آوری شد. سپس، با توجه به متوسط دما در منطقه، راهبرد­های مختلف کاشت و برداشت گوجه ­فرنگی استخراج و با به‏ کارگیری مدل برنامه‏ ریزی خطی با سناریوهای مختلف قیمت انتظاری، سودآورترین راهبرد به‏ همراه بازار مناسب شناسایی شد. نتایج پژوهش نشان داد که تفاوت سود میان سناریوهای مختلف قیمتی برای هر سه گروه کشاورزان بالاست، به‏ گونه‌‏ای که سودآوری در نتیجه زمان‏‌بندی یکپارچه تولید و توزیع به‏ طور متوسط برای کشاورزان کوچک، متوسط و بزرگ‏ مقیاس، به ‏ترتیب، چهل، 25 و 55 درصد نسبت به سود تحقق ‏یافتة کشاورزان نماینده افزایش می­‌یابد؛ و حتی در شرایطی که با فرض دسترسی به یک بازار (بازار شیراز)، کشاورزارن فقط به انتخاب بهینه در میان راهبرد ­های تولید بپردازند، می­‌توانند از سود بیشتری نسبت به راهبرد انتخابی خود بهره­‌مند شوند. از این‌‏رو، پیشنهاد می­‌شود که با کمک مروجان کشاورزی، ضمن ارتباط با کشاورزان به‏‌ویژه کشاورزان بزرگ ‏مقیاس، نتایج حاصل از پژوهش­‌های صورت‏گرفته و چگونگی بهره­‌مندی از آن تبیین شود تا از این رهگذر، با پیوند میان مراکز تولید و پژوهش، بتوان به سطح درآمد کشاورزان و توسعه پایدار این بخش کمک کرد. همچنین، با توجه به نتایج پژوهش حاضر مبنی بر نوسان بالای سود در سناریوهای مختلف قیمت انتظاری و در نتیجه، مخاطره (ریسک) بالای درآمدی برای کشاورزان، پیشنهاد می‌شود که با به‏‌کارگیری مدل‌های مختلف هماهنگی عمودی در زنجیره عرضه گوجه‌فرنگی از جمله استفاده از کشاورزی قراردادی، به مدیریت این مخاطره کمک شود.