اثرات درمانی و تعدیل‌کننده ایمنی عصاره پوست انار سیاه (منشأ عراق) به‌همراه سی‌رولیموس در مدل آزمایشی کولیت اولسراتیو در موش صحرایی

نویسندگان

1 گروه فیزیولوژی، بیوشیمی و فارماکولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه بغداد، بغداد، عراق.

2 گروه فیزیولوژی، بیوشیمی و فارماکولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه بغداد، بغداد، عراق.

doi
10.22103/jab.2026.27057.1876
چکیده

هدف: کولیت اولسراتیو نوعی بیماری التهابی مزمن روده است که با آسیب مزمن مخاط کولون مشخص می‌شود. درمان‌های موجود عمدتاً فقط علائم بیماری را کنترل می‌کنند و درمان قطعی ارائه نمی‌دهند. هدف این مطالعه بررسی اثرات درمانی و آنتی‌اکسیدانی عصاره اتانولی پوست انار سیاه (BPPEE) به‌صورت تکی یا در ترکیب با سی‌رولیموس و مقایسه آن با درمان استاندارد سولفاسالازین در مدل کولیت القاشده با 2,4-دی‌نیتروبنزن‌سولفونیک اسید در موش صحرایی بود.مواد و روش‌ها: موش‌ها به‌طور تصادفی به هشت گروه تقسیم شدند: گروه کنترل منفی، گروه کنترل مثبت، و گروه‌های درمانی شامل دوزهای مختلف BPPEE (200 و 300 میلی‌گرم بر کیلوگرم)، سولفاسالازین، سی‌رولیموس، و ترکیب BPPEE با سی‌رولیموس به مدت چهار هفته. میوه‌های انار سیاه در سپتامبر 2024 از باغ‌های کربلا در عراق جمع‌آوری شدند و عصاره با استفاده از اتانول 70% همراه با 1% اسید استیک تهیه گردید. عصاره دارای رنگ بنفش تیره، بافت غلیظ و چسبناک، طعم ترش و بوی معطر بود و بازده استخراج 42.5% گزارش شد. اثرات درمانی بر اساس مشاهدات بالینی، تغییرات وزن بدن، بررسی‌های بافت‌شناسی و میکروسکوپ الکترونی عبوری از بافت کولون، و اندازه‌گیری شاخص‌های استرس اکسیداتیو شامل مایلوپراکسیداز (MPO) و مالون‌دی‌آلدئید (MDA) ارزیابی شد.نتایج: در تمامی گروه‌های تیمار شده در مقایسه با گروه کنترل مثبت، بهبود قابل‌توجهی در علائم بالینی و افزایش تدریجی وزن بدن مشاهده شد. بررسی‌های بافت‌شناسی و میکروسکوپ الکترونی نشان داد که یکپارچگی ساختار سلولی اپی‌تلیوم کولون به‌طور قابل‌توجهی بهبود یافته است، به‌ویژه در گروه‌هایی که درمان ترکیبی دریافت کردند. همچنین در این گروه‌ها کاهش معنی‌داری در سطوح MPO و MDA مشاهده شد.نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که عصاره پوست انار سیاه دارای خواص ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی است. همچنین استفاده همزمان از این عصاره با سی‌رولیموس اثر هم‌افزایی قابل‌توجهی در بهبود شاخص‌های بالینی، بافتی و بیوشیمیایی در مدل کولیت اولسراتیو دارد. بنابراین، این ترکیب می‌تواند به‌عنوان یک رویکرد امیدوارکننده در مدیریت کولیت اولسراتیو مطرح شود.