ارزیابی اثرگذاری نقاشی دیواری در فرایند طراحی مبلمان شهری و نقش آن در ارتقاء کیفیت منظر شهری؛ مطالعه موردی شهر رشت
نویسندگان
1 مربی گروه نقاشی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 استادیار گروه گرافیک، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.22124/upk.2026.31554.2061چکیده
بیان مسئله: هر رشت، مرکز استان گیلان، با دارا بودن سرمایههای غنی فرهنگی و طبیعی، ظرفیت تبدیل شدن به الگویی پیشرو در منظر شهری انسانمحور را دارد. نقاشیهای دیواری بهعنوان عناصر پویای مبلمان شهری، میتوانند با ایجاد پیوند میان حافظه جمعی و فضای معاصر، نقش کاتالیزوری در تقویت هویت مکانی ایفا کنند.هدف: سنجش تأثیر نقاشیهای دیواری بر فرایند طراحی مبلمان شهری و ارتقای کیفیت منظر شهری رشت با محوریت چارچوب رلف (1976) و توان (1977) و تحلیل سه محور: هویت و حس تعلق، یکپارچگی بصری و ارائه راهکارهای طراحی مبتنی بر فرهنگ محلی و شرایط محیطی.روش: پژوهش توصیفی-تحلیلی و ترکیبی (کتابخانهای و میدانی) است. ۲۸۳ پرسشنامه چهارگزینهای میان ۶۴ شهروند در ۶ گروه سنی-اجتماعی توزیع شد. دادهها بر شاخصهای هماهنگی فرهنگی، انطباق محیطی، کارکردهای هویتی، رسانهای و زیباییشناختی، و تعامل با مخاطب و محیط تحلیل شدند.یافتهها: آثار همخوان با فرهنگ محلی (مانند نقاشی زنان برنجکار و میرزا کوچکخان) حس مکان و اصالت را تقویت کردند، اما آثار انتزاعی به دلیل گسست از زمینه تاریخی-فرهنگی توسط ۸۲٪ مخاطبان بیارتباط ارزیابی شدند.نتیجهگیری: دیوارنگارهها تنها با بازتاب زیستجهان محلی، انطباق محیطی و پاسخگویی به سلیقه مخاطبان میتوانند نقش راهبردی در طراحی مبلمان و ارتقای منظر ایفا کنند. پیشنهاد اصلی، تبدیل آنها به «کانونهای تعامل اجتماعی» از طریق دستورالعمل مدیریتی مشارکتی است.
